Tarım Bakanlığı Gıda Ürünlerinin Maddelerinin Etiketlenmesi Tebliği

Tarım Bakanlığı Gıda Ürünlerinin Maddelerinin Etiketlenmesi Tebliği
Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları Tebliği
Yetki Kanunu Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği
Yayımlandığı R.Gazete 25.08.2002-24857
Tebliğ No 2002/58
(Ayrıca Bakınız;
Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ- (Yayımlandığı R.Gazete 29.01.2004-25361
Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ – (Yayımlandığı R.Gazete 22.01.2006-26057
Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ – (Yayımlandığı R.Gazete 07.07.2006-26221 )
Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme Ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ-(Yayımlandığı Resmi Gazete 23.08.2007-26622)
Amaç
Madde 1- Bu Tebliğin amacı; son tüketiciye sunulan gıda maddelerinin genel etiketleme ve beslenme yönünden etiketleme kuralları ile gıda maddelerinin tanıtımı ve reklamı ile ilgili kuralları belirlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Tebliğ; direkt tüketime sunulan doğal kaynak, doğal maden, içme, işlenmiş içme, işlenmiş maden suyu ve tıbbi sular ile yapay sodalar hariç gıda maddeleri ile restoran, hastane, kantin ve benzeri toptan gıda maddeleri sağlayan iş yerlerine sunulan gıda maddelerini kapsar.
Hukuki Dayanak
Madde 3- Bu Tebliğ; 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği” ne göre hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;
Antioksidan: Yağların acıması ve renk değişikliği gibi oksidasyonun neden olduğu bozulmaları önleyerek, gıdaların raf ömürlerinin uzatılmasını sağlayan maddeleri,
Asitler: Asitliği arttıran ve/veya gıdada ekşi bir tat oluşumunu sağlayan maddeleri,
Asitlik düzenleyiciler: Gıdaların asitlik veya alkaliliğini değiştiren veya kontrol eden maddeleri,
Besin öğesi: Enerji sağlayan, büyüme, gelişme ve hayatın sürdürülebilmesi için ihtiyaç duyulan eksikliği tipik biyokimyasal veya fizyolojik değişikliklere neden olan ve gıda bileşeni olarak tüketilen maddeleri,
Beslenme beyanı: Gıda maddesinin herhangi bir enerji değerini sağladığı, sağlamadığı, düşük veya yüksek oranda sağladığını, özel bir beslenme özelliğine sahip olduğunu ifade eden, ima eden, öneren veya besin öğelerini içerdiği, içermediği, düşük yada yüksek oranda içerdiğine dair herhangi bir tanıtım ve reklam mesajını,
Beslenme referans değeri : Sağlıklı yetişkinler için günlük olarak alınması tavsiye edilen besin öğeleri miktarını,
Beslenme açısından etiketleme: Enerji değeri ve protein, karbohidrat, yağ, lif, sodyum ve bu Tebliğde geçen vitamin ve mineraller ile ilgili bilgilerin etiket üzerinde verilmesini,
Bileşen: Katkı maddeleri de dahil olmak üzere gıdanın üretim ve hazırlanmasında kullanılan ve farklı bir form da olsa dahi son üründe bulunan maddeleri,
Brüt ağırlık: Gıda maddesinin ambalajıyla birlikte toplam ağırlığını,
Çoklu doymamış yağ asitleri: Molekül yapısında iki veya daha fazla cis formunda çift bağ bulunduran yağ asitlerini,
Dağıtım ambalajı: Gıda maddesinin, depolama, yükleme, boşaltma ve taşıma işlemlerini kolaylaştırmak üzere gıda maddesinin ambalajlı veya ambalajsız olarak içine konulduğu ambalajı,
Doymuş yağ asitleri: Çift bağ içermeyen yağ asitlerini,
Dökme: Ambalajlı veya ambalajsız gıda maddelerinde gıdanın niteliklerine uygun kaplarda satışa sunulma şeklini,
Düşük enerjili gıda: Katı gıdalarda 100 gramında 40 kilokaloriden az, sıvı gıdalarda 100 mililitresinde 20 kilokaloriden az enerji içeren gıdaları,
Dış ambalaj: Gıda maddesinin iç ambalajlı veya ambalajsız olarak tüketiciye sunulmak üzere birden fazla birim halinde, üretimi sırasında içine konulduğu koruma ve taşıma malzemesini ve ambalajını,
EC -European Community- Kodu: Her bir gıda katkı maddesi için Avrupa Birliği tarafından belirlenen kod numaralarını,
Emülgatörler: Bir gıda maddesinde, yağ ve su gibi iki veya daha fazla farklı fazın homojen karışımını sağlayan veya sabit tutan maddeleri,
Emülsifiye edici tuzlar: Peynirde bulunan proteinleri dispers hale getirerek yağ ve diğer bileşenlerin homojen dağılımını sağlayan maddeleri,
Enerjisi azaltılmış gıda: Orijinal gıda veya benzeri ürüne kıyasla enerji değeri en az %25 oranında azaltılmış gıdaları,
Etiket: Gıda maddesini tanıtıcı her türlü yazılı veya basılı bilgi, marka, damga ve işaretleri içeren ve gıda ile birlikte sunulan veya ambalajında basılı bulunan tanıtım bildirimini,
Etiketleme: Gıda maddesine ait değişik şekillerde hazırlanan tanıtım bildiriminin gıda maddesiyle birlikte sunulması işlemini,
Fason üretim: Gıda maddelerinin üretimini yapan veya yaptıran özel ve tüzel kişiler arasında, üretime başlamadan önce karşılıklı yapılan sözleşmeye ve izne bağlı üretimi,
Gıda katkı maddesi: Tek başına gıda olarak tüketilmeyen, gıda hammaddesi ve/veya yardımcı maddesi olarak kullanılmayan, tek başına besleyici değeri olan veya olmayan; seçilen teknoloji gereği kullanılan işlem sırasında kalıntı veya türevleri mamul maddede bulunabilen, gıdanın hazırlanması, tasnifi, işlenmesi, ambalajlanması, taşınması, depolanması ve dağıtımı sırasında gıda maddesinin tat, koku, görünüş, yapı ve diğer niteliklerini korumak, düzeltmek veya istenmeyen değişikliklere engel olmak amacıyla kullanılmasına izin verilen maddeleri,
Gıda maddesi: Tütün ve sadece ilaç olarak kullanılanlar hariç olmak üzere, içkiler ve sakızlar ile hazırlama ve işleme gereği kullanılan maddeler dahil insanlar tarafından yenilen ve içilen ham, yarı veya tam işlenmiş her türlü maddeleri,
Hacim arttırıcılar: Gıdaların faydalanılabilir enerji değerini arttırmadan, gıdaların hacmini arttıran maddeleri,
Ham madde: Gıda maddelerinin üretiminde kullanılan; hasat, kesim, sağım, avlama, toplama sonucu elde edilen ürünü,
İç ambalaj: Gıda maddesiyle doğrudan temasta olsun veya olmasın, bir birim olarak tüketiciye sunulmak üzere, gıda maddesinin üretim sırasında içine konulduğu koruma malzemesini ve ambalajını,
İtici gazlar: Gıdanın, bulunduğu kaptan dışarı çıkmasını sağlayan hava dışındaki gazları,
Jelleştiriciler: Jel oluşumu ile gıdada farklı bir yapı oluşturan maddeleri,
Kabartıcılar: Gaz oluşturarak hamurun hacmini arttıran madde veya madde kombinasyonlarını,
Karbohidrat: Şeker alkoller dahil olmak üzere insan vücudunda metabolize olan tüm karbonhidratlar,
Kaynak değer: Bir gıda maddesinin, herhangi bir besin öğesinin günlük alınması gereken miktarını belli bir oranda içermesini,
Kıvam arttırıcılar: Gıdanın kıvamını arttıran maddeleri,
Koruyucular: Gıdaların mikroorganizmalarla bozulmalarını önleyerek raf ömürlerinin uzatılmasını sağlayan maddeleri,
Köpük oluşturucular: Sıvı veya katı gıdalarda gaz fazının homojen dağılımını sağlayan maddeleri,
Köpüklenmeyi önleyiciler: Köpüklenmeyi azaltan veya önleyen maddeleri,
Lif: Yenilebilen bitkisel ve hayvansal maddelerin, insanların sindirim sisteminde sindirilemeyen kısımlarını,
Mineraller: Vücudun düzenli çalışmasında ve sağlıklı kalmasında önemli işlevleri olan mikrobesin öğelerini,
Modifiye nişastalar: Fiziksel veya enzimatik uygulamaya, asit veya alkali ile inceltme veya ağartmaya tabi tutulmuş olsun veya olmasın yenilebilir nişastaların bir veya daha fazla kimyasal işleme tabi tutulması ile elde edilen maddeleri,
Nem tutucular: Gıda maddelerinin düşük rutubetli ortamdan etkilenip kurumasını önleyen veya toz gıdaların sıvı ortamlarda çözünmesini kolaylaştıran maddeleri,
Net miktar: Ambalaj içindeki gıda maddesinin ambalaj malzemesi hariç miktarını,
Ortalama değer: Adı geçen gıda maddesinin besin öğelerinin mevsime, tüketim eğilimine ve diğer faktörlere bağlı olarak gerçek değerinden farklılaşması göz önüne alınarak ortaya konan en iyi değeri,
Ön paketlenmiş gıda maddesi: Ambalaj gıda maddesini tamamen veya kısmen içersin yada içermesin ambalajın açılması veya değiştirilmesi mümkün olmayacak şekilde tüketiciye ve toplu tüketim yerlerin de satış işlemine sunulmadan önce gıda maddesini veya ambalajını içeren herhangi bir ambalaj birimini,
Özel beslenme amaçlı gıda: Bebek mamaları ve çocuk gıdaları da dahil, özel fizyolojik koşullar ve/veya hastalıklar nedeni ile ortaya çıkan özel beslenme ihtiyacını karşılamak amacıyla hazırlanan veya formüle edilen, kendilerine ait özel bileşimini veya üretim basamaklarına bağlı olarak normal tüketim için üretilen gıda maddelerinden açıkça ayrılabilen, bildirimindeki beslenme amaçlarına uygun ve bu uygunluğu işaret edici şekilde tüketime sunulan gıda maddelerini,
Parlatıcılar: Yağlayıcılar da dahil gıdaların dış yüzeyine uygulandığında parlak bir görünüm veren veya koruyucu bir tabaka sağlayan maddeleri,
Parti: Aynı koşullarda ve zamanda üretilen, ambalajı, ambalaj büyüklüğü, sınıfı, tipi, çeşidi ve boyu aynı olan ürün örnekleri veya ambalajları topluluğunu,
Parti büyüklüğü: Parti içindeki birim ambalaj sayısını,
Protein: Gıda maddesindeki toplam azotun o gıdaya özgü protein faktörü ile çarpımı sonucu hesaplanan protein içeriğini,
Raf ömrü: Gıda maddelerinin üretim tarihinden itibaren uygun koşullarda kalite özelliklerini muhafaza edebildiği süreyi,
Renklendiriciler: Tek başına gıda olarak tüketilmeyen veya gıdalarda ana bileşen olarak kullanılmayan, gıdaya renk arttırıcı ve/veya renk düzenleyici olarak katılan maddeleri,
Sertleştiriciler: Meyve ve sebzelerin dokularını sert veya gevrek tutan veya mevcut jelleştiriciler ile reaksiyona girerek jel oluşumunu sağlayan veya güçlendiren maddeleri,
Son tüketim tarihi: Gıda maddesinin uygun şartlarda depolandığı süre içinde kendine has özelliklerini koruyabildiği süreyi belirten tarih,
Stabilizör: Gıdaların kararlılığını, fazın homojen dağılımını ve renklerini koruyan veya kuvvetlendiren maddeleri,
Süzme ağırlığı: Ambalaj içindeki gıdanın, sıvı kısmı uygun yöntemlerle ayrıldıktan sonra kalan kısmının ağırlığını,
Şeker: Şeker alkoller dışındaki mono ve disakkaritleri,
Tatlandırıcılar: Gıdalara tatlı bir lezzet sağlayan, şeker dışındaki maddeleri,
Tekli doymamış yağ asitleri: Yalnız cis formunda bir adet çift bağ içeren yağ asitlerini,
Topaklanmayı önleyiciler: Gıda partiküllerinin birbirine yapışması eğilimini azaltan veya önleyen maddeleri,
Un işlem maddeleri: Hamurun işleme ve pişme kalitesini arttırmak veya geliştirmek amacı ile una veya hamura ilave edilen emülgatörler dışındaki maddeleri ,
Vitamin: Normal büyüme ve yaşamın sürdürülebilmesi için gerekli olan organik öğeleri,
Yağ: Fosfolipidler dahil olmak üzere tüm lipidleri,
ifade eder.
Etiketleme ve İşaretleme Kuralları
Madde 5 – Etiketleme ile ilgili kurallar aşağıda belirtilmektedir:
a) Satışa sunulan her gıda maddesinin ambalajında etiket bulundurulması zorunludur.
b) Gıda maddesinin etiket bilgileri tam, doğru ve anlaşılabilir olarak ifade edilmelidir.
c) Etiketleme dili Türkçe olmalıdır. Türkçe’nin yanı sıra uluslararası kabul görmüş diğer resmi diller de kullanılabilir.
d) Tüm yazılar, fonla kontrast teşkil edecek şekilde, silinmez karakterde, okunabilir renk ve boyutta olmalı, ambalaja sağlam bir şekilde basılmış, yapıştırılmış veya tutturulmuş olmalıdır. Ayrıca etiket üzerinde bulunması zorunlu bilgiler başka yazılar yada resimlerle örtülmemeli veya kesilmemelidir.
e) Gıda maddesinin etiketi, ambalajı ve biçimi sahte, yanıltıcı veya gıdanın karakterine, yapısına, özelliklerine, bileşimine, kalitesine, orijinine ve üretim metotlarına göre hatalı bir izlenim yaratacak; gıdanın sahip olmadığı etki ve özelliklere atıfta bulunacak; özellikleri açısından benzer olan gıdalara üstün olduğunu beyan edecek biçimde olmamalı; tüketiciyi yanıltacak resim, şekil ve benzerlerini içermemelidir. Bu hususlar gıda maddesinin tanıtımı ve reklamı için de geçerlidir.
f) Özel beslenme amaçlı gıdalar dahil herhangi bir gıda maddesinin etiketinde, o gıda maddesinin hastalıkları önleme, iyileştirme ve tedavi etme özelliği olduğunu bildiren veya ima eden ifadeler yer alamaz.
g) Beslenme yönünden etiketleme özel beslenme amaçlı gıdaların ve bileşiminde farklılık yapıldığı beyan edilen gıdaların etiketlenmesinde zorunlu olup, diğer gıda maddelerinde zorunlu değildir.
h) Beslenme etiketlemesi yapıldığında verilecek bilgiler grup 1 ve grup 2 de verilen şekli ile beyan edilecektir.
Grup 1 – Enerji değeri
Protein, karbohidrat ve yağ miktarları
Grup 2 – Enerji değeri
Protein, karbohidrat, şeker, yağ, doymuş yağlar, lif ve sodyum miktarı
ı) Beslenme beyanı şeker, doymuş yağ asitleri, lif ve sodyum ile ilgili yapıldığında bilgiler grup 2 ye göre verilir.
i) Beyan edilecek enerji değeri Ek 1 de yer alan çevrim faktörleri kullanılarak hesaplanır.
j) Beslenme etiketlemesi nişasta, şeker alkoller, tekli doymamış yağ asitleri, çoklu doymamış yağ asitleri, kolesterol ve Ek 2 de bulunan mineral ve vitaminlerin herhangi birinin veya birkaçının miktarını da içerebilir.
k) Beslenme beyanı yapıldığında, (h) ve (j) bentlerinde belirtilen besin öğelerinden birinin bileşeni olan veya ona ait olan maddelerin etikette belirtilmesi zorunludur.
Çoklu doymamış ve/veya tekli doymamış ve/veya kolesterol oranı verilmesi durumunda doymuş yağ asitlerinin miktarı da etiket üzerinde verilmelidir. Bu durumda, (ı) bendi kapsamında doymuş yağ asitlerinin miktarının etiket üzerinde belirtilmesi bir beslenme beyanı olarak kabul edilmez.
l) Enerji veya yağ değerlerinde sağlanan en az %25 lik azalmalar etiket üzerinde “azaltılmış” veya eşdeğeri bir kelimeyle ifade edilmelidir.
m) Geleneksel hali ile tuz ilave edilerek üretilen ürünlere yemeklik tuz eklenmediği taktirde “Tuz ilave edilmemiştir” ifadesi yer almalıdır.
n) Besin öğelerinin miktarları etiket üzerinde EK 3 de verildiği şekilde, her 100 g veya 100 ml için veya tek porsiyonluk ambalajlarda her paket için , bir kullanımlık miktar belirtiliyorsa bu miktar için veya bir pakette kaç porsiyon bulunduğu belirtiliyorsa bir porsiyon için rakamsal olarak belirtilmelidir. Ancak, vitamin ve minerallerin bu çizelgede yer alması için EK 2 de verilen Beslenme Referans Değerlerinin en az %15 ini karşılaması gerekmektedir.
o) Vitamin ve mineraller ile ilgili bilgiler, (n) bendinde belirtilen miktarlar için Ek 2 deki günlük alım miktarlarının yüzde değeri olarak verilmelidir.
Vitaminlerin ve minerallerin önerilen günlük alım miktarı grafik formunda verilebilir.
p) Şekerler ve/veya şeker alkoller ve/veya nişastalar beyan edildiğinde bu beyan, karbohidrat beyanının hemen ardından Ek 3 de verildiği şekli ile belirtilmelidir.
r)Yağ asidi tipi ve/veya miktarı ve/veya kollestrol oranı beyan edildiğinde bu beyan, toplam yağ beyanının hemen ardından Ek 3 de verildiği şekli ile beyan edilmelidir.
s) Beyan edilen değerler aşağıdaki bilgiler esas alınarak ortalama değer olarak verilir.
– Üreticinin gıda analizi
– Kullanılan bileşenin gerçek ortalama değerinden veya bilinen değerinden hesaplanması
– Genel olarak kabul edilen verilerden hesaplanması
t) Beslenme etiketlemesi kapsamında yer alan bilgiler tek bir yüzde ve tablo formunda verilmelidir. Eğer etiket yüzeyi müsait değilse, bilgiler lineer formda da verilebilir. Bu bilgiler kolayca görülebilen bir yerde görünür ve silinmez şekilde basılmalıdır.
u) Gıda maddesinin bileşimindeki besin öğeleri ile ilgili beyanlarda EK 4 de verilen koşullar dikkate alınmalıdır.
Bu koşullar içilebilir nitelikteki sular ile gıda takviyelerine uygulanmaz.
v) Besin öğeleri tablosunda verilen değerlerden en az kaynak değerini karşılayan ürünlerde besin öğelerinin vücuttaki fonksiyonları ile ilgili beslenme beyanları yer alabilir .
Etiket Bilgileri
Madde 6- Gıda maddelerinin etiketinde bulundurulması zorunlu bilgiler aşağıda belirtilmektedir:
a) Gıda maddesinin adı,
b) İçindekiler,
c) Net miktarı,
d) Üretici ve paketleyici firmanın adı, tescilli markası, adresi ve üretildiği yer,
e) Son tüketim tarihi,
f) Parti numarası ve/veya seri numarası,
g) Üretim izin tarihi ve sayısı, sicil numarası veya ithalat kontrol belgesi tarihi ve sayısı,
h) Orijin ülke,
ı) Gerektiğinde kullanım bilgisi ve/veya muhafaza şartları,
i) Hacmen %1.2 den fazla alkol içeren içeceklerde alkol miktarı,
Gıda maddelerinin etiketlerinde (a), (c), (e) ve (i) bentlerinde yer alan bilgiler aynı yüzde olmalıdır.
Etiket Bilgilerinin Tanımları
Madde 7- Gıda maddelerinin etiketinde bulunması zorunlu bilgilerin tanımları aşağıda belirtilmektedir:
a) Gıda maddesinin adı: Gıda maddesinin adı veya böyle bir adın olmaması halinde, ürünün gerçek doğası hakkında yeterli ve doğru bilgiyi tüketiciye sunan açıklayıcı tanımla belirtilmelidir. Hiçbir ticari unvan, marka veya ürünün içeriğini yansıtmayan ad ürünün adı olarak kullanılamaz.
Özel işlem görmüş veya belli fiziksel şartlarda bulunan ürünlerde ürünün adı ile birlikte uygulanan işlem veya fiziksel şart belirtilmelidir.
b) İçindekiler: Gıda maddesinin üretiminde veya hazırlanmasında kullanılan ve değişmiş formu ile de olsa son üründe yer alan hammadde ve gıda katkı maddeleri etiket üzerinde üretim sırasında kullanıldıkları miktara göre azalan oranlarda belirtilmelidir. Gıda maddesinin içindekilerin belirtilmesinde aşağıdaki hükümler uygulanır:
– Bileşen listesinde grup adı ile belirtilebilecek ürünler Ek 5 de verilmiştir.
– Bir gıda bileşeni iki veya daha fazla bileşenden oluşuyorsa, son ürünün etiketinde içindekiler listesinde belirtilirken hemen yanına bir parantez açılmalı ve kendi bileşenleri azalan oranlarda belirtilmelidir. Ancak yasal düzenlemelerde tanımı belli olan ve son ürünün içerisinde % 25 den daha az miktarda yer alan bileşenin parantez ile açıklanmasına gerek yoktur. Bu bileşenin içinde yer alan ve son üründe teknolojik fonksiyonu olan katkı maddeleri mutlaka belirtilmelidir.
– Gıdanın bileşenlerinden taşınan ve son üründe teknolojik fonksiyonu bulunmayan gıda katkı maddelerinin, işlem yardımcılarının, gıda katkı ve aroma maddelerinin taşıyıcılarının; gıdanın işlenmesinde geçici olarak ortamdan uzaklaştırılarak daha sonra orijinal halindeki miktarını aşmayacak biçimde yeniden ortama katılan bileşenlerin içindekiler listesinde belirtilmesi zorunlu değildir.
– Etiketinde içindekiler listesinin bulunması zorunlu olmayan ürünler aşağıda belirtilmektedir:
– Tek bir bileşenden oluşan ve adından içindeki bileşeni açıkça anlaşılan ürünler,
– Patateste dahil olmak üzere soyulmuş doğranmış ve benzeri işlemlere tabi tutulmuş taze meyve ve sebzeler,
– Tanımından açıkça karbonatlı olduğu belli olan karbonatlı sular,
– Tek bir üründen elde edilen ve içerisinde başka bileşen katılmamış olan fermantasyon sirkeleri,
– Taze peynir ve eritme peynirleri hariç içine laktik ürünler, enzimler ve mikroorganizma kültürleri veya üretimde ihtiyaç duyulan tuz dışında bileşen katılmamış olan peynir , tereyağı, fermente süt ve kremalar,
– Ürüne eklenen su ve uçucu maddelerin içindekiler kısmında belirtilmesinde son üründeki miktarları göz önüne alınır. Son ürünün toplam ağırlığından su dışındaki bileşenlerin ağırlığı çıkartılarak eklenen suyun miktarı hesaplanır. Ancak bu şekilde hesaplanan su ve uçucu maddelerin miktarı son üründe % 5 i aşmıyorsa, içindekiler listesinde belirtilmesi zorunlu değildir.
– Herhangi bir bileşenin yapısından uzaklaştırılan suyun üretim sırasında yeniden kazandırılması amacı ile eklenen su veya dolgu maddesi olarak kullanılan suyun içindekiler listesinde belirtilmesi zorunlu değildir.
– Su ilavesi ile hazırlanarak tüketilecek olan suyu uçurulmuş veya konsantre formdaki gıdaların bileşenleri listelenirken tüketime hazır formları dikkate alınır ve “tüketime hazır haldeki ürünün içindekiler ” başlığı ile listelenir.
– Yaklaşık aynı miktarlarda çeşitli meyve ve sebzeler içeren bir karışımın içindekilerde herhangi birinin ağırlıkça oranının açıkça baskın olmaması halinde “değişen miktarlarda ……” ifadesi kullanılarak listelenir.
– Yaklaşık aynı miktarlarda çeşitli baharat ve bitki içeren bir karışımın içindekilerde herhangi birinin ağırlıkça oranının açıkça baskın olmaması halinde “değişen miktarlarda ……” ifadesi kullanılarak listelenir.
– Gluten içerme ihtimali olduğundan, bileşenler içerisinde yer alan nişasta mutlaka bitkisel orijini ile belirtilmelidir.
– Gıda maddesinin ismi ile birlikte anılan veya etiket üzerinde kelime , resim veya grafik ile vurgulanan ve bu yolla gıdanın benzeri ürünlerle karışmasına engel olan ana bileşen veya bileşen gurubunun net miktarının etiket üzerinde belirtilmesi zorunludur. Üretim anında katılan bileşen veya bileşen gurubunun % miktarı gıda maddesinin adının hemen yanında veya bileşen listesinde söz konusu bileşenle birlikte belirtilmelidir.
– Ürün adı ile birlikte anılsa dahi , baharat ve bitki karışımları gibi üretim anında aroma vermek amacı ile küçük miktarlarda katılan bileşen veya bileşen guruplarının net miktarının belirtilmesi zorunlu değildir.
– Gıda katkı maddeleri bu yönetmelikte Ek 6 da yer alan sınıflamaya göre fonksiyonları ile birlikte adı veya EC kod numarası ile verilmelidir. Eğer kullanılan katkı maddelerinin birden fazla fonksiyonu var ise, söz konusu gıdadaki fonksiyonu belirtilir. Ancak modifiye nişastalar mutlaka bitkisel orijini ile belirtilmelidir.
– Gıda aromaları “doğal”, “doğala özdeş”, veya “yapay” olarak belirtilmelidir.
– Gıda maddesinin bileşiminde tatlandırıcı var ise “İçinde tatlandırıcı vardır”ifadesi, hem şeker hem tatlandırıcı var ise “İçinde şeker ve tatlandırıcı vardır” ifadesi, gıda maddesine %10 veya daha fazla şeker alkol eklenmiş ise “Aşırı Tüketimi Laksatif etkiye neden olabilir” ifadesi, kullanılan tatlandırıcı içerisinde aspartam var ise “Fenil alanin içerir” ifadesi yer almalıdır.
c) Net miktar:
– Sıvı gıda maddelerinde hacim olarak belirtilmelidir,
– Tane olarak satılan gıda maddelerinde ambalaj içinde tanelerin kolayca görülüp, sayılabilmesi kaydıyla adet olarak belirtilmelidir,
– Sıvı ile birlikte hazırlanan katı gıda maddelerinin süzme ağırlığı verilmelidir.
– Eğer aynı miktarda aynı ürünü içeren iki veya daha fazla bağımsız ambalaj bir ambalaj içinde satışa sunuluyorsa, içindeki ambalajların adedi ve net miktarı etiket üzerinde belirtilmelidir. Ancak , içteki ambalaj dıştan görülebilir ve sayılabilir durumda ise ve bunların herhangi birinin üzerindeki net miktara ilişkin bilgi dıştan görülebiliyorsa dıştaki ambalaj üzerinde adet ve net miktarın belirtilmesi zorunlu değildir.
– Bağımsız olarak satılamayacak iki veya daha fazla ambalaj , bir ambalaj içinde satışa sunuluyorsa toplam net miktar belirtilmelidir.
– Sayı veya ağırlık olarak satılan ürünler tüketiciye ulaşana kadar hacim veya kütlesinde önemli miktarda kayıplar oluyorsa bu tür ürünlerin net miktarının belirtilmesi zorunlu değildir.
– Baharatlar ve bitkisel karışımlar hariç 5 g veya 5 ml den daha küçük miktarlarda satışa sunulan ürünlerde net miktarın belirtilmesi zorunlu değildir.
– Gıda maddelerinin net miktar ve süzme ağırlığı metrik sisteme göre beyan edilmeli ve net miktarları toplu tüketim yerlerine veya gıda üretim yerlerine satılan ürünler hariç Ek 7’ ye uygun olmalıdır.
d) Firmanın adı, adresi ve üretildiği yer: İmalatçı veya ambalajlayıcı veya ithalatçı veya ihracatçı veya dağıtıcı firmanın ticari unvanı, açık adresi, tescilli markası ve üretim yeri bildirilmelidir.
Fason üretim yaptırılması halinde üretim yapan firmanın adı ve adresi belirtilmelidir.
e) Son tüketim tarihi :Aşağıdaki kurallara göre belirlenir:
1- Gıda maddesinin son tüketim tarihi gün, ay ve yıl olarak etiket üzerinde aşağıdaki şekilde kodlanmadan belirtilmelidir.

Raf ömrü Son tüketim tarihi
3 aydan kısa ise gün ve ay
3 -18 ay arasında ise ay ve yıl
18 aydan uzun ise yıl
2- Birinci bent de verilen raf ömürlerine bağlı kalarak son tüketim tarihleri gün ay ve yıl olarak veyaveya ay ve yıl olarak aşağıdaki ifade ile belirtilebilir.
“…..tarihine kadar tüketilmelidir.”
3- Normal koşullarda yada ambalajı açıldıktan sonra mikrobiyolojik yönden çabuk bozulabilecek gıda maddeleri için “……….tarihinden önce tüketilmelidir” ifadesine yer verilmelidir. Bu ifade ile birlikte etikette yer alacak gün ve ay olarak belirtilen tarih, ürünün tüketilmesi için son gündür. Bu ifade sadece süt ürünleri, ısıtılmadan tüketilen pişirilmiş ürünler, tütsülenmiş ve kürlenmiş balık veya yemeye hazır et ürünleri, yemeye hazır gıdalar, pişirilmemiş ve yarı pişmiş pasta veya hamur ürünleri, kanatlı veya balık ürünleri ile vakum altında yada modifiye atmosferde paketlenmiş soğukta saklanan ürünler gibi çabuk bozulabilen gıda maddelerinde bulunmak zorundadır.
4- Gıda maddesinin belirtilen son tüketim tarihi özel muhafaza şartlarına bağlı ise bu koşullar son tüketim tarihinin yanında belirtilmelidir.
5- Son tüketim tarihi zorunlu olmayan ürünler EK- 8 de belirtilmiştir.
f) Parti ve/veya seri numarası varsa kod numarası: Parti ve/veya seri numarası varsa kod numarası belirtilmelidir.
g) Üretim izin tarihi, sayısı ve sicil numarası veya ithalat kontrol belgesi tarihi ve sayısı: Etiket üzerinde İlgili Bakanlıkça verilen üretim izin tarihi, sayısı ve sicil numarası veya ithalat kontrol belgesi tarihi ve sayısı belirtilmelidir.
h) Orijin ülke: “Türk Malı” veya “TM” olarak belirtilmelidir. İthal malı gıda maddelerinde ise ülke adı verilmelidir.
ı) Gerektiğinde kullanım bilgisi ve/veya muhafaza şartları: Tüketim öncesi bir işlem gerektiren durumlarda gıdanın doğru kullanımını sağlamak için gerekli hazırlama bilgisi etiket üzerinde açıkça anlaşılır biçimde yer almalıdır. Gıda maddesinin son tüketim tarihi veya raf ömrünün yanı sıra özel muhafaza şartlarını gerektiriyorsa bu şartlar ve bu şartlarda kullanımı etiket üzerinde belirtilmelidir.
i) Hacmen %1.2 den fazla alkol içeren içeceklerde alkol miktarı : Hacmen %1.2 den fazla alkol içeren içeceklerde alkol miktarı belirtilmelidir.
Ön Paketlenmiş Gıdaların Etiketlenmesi
Madde 8 – Ön paketleme yapılmış ürünlerin etiketi üzerinde veya üzerine tutturulmuş bir etikette Madde 6 da verilen bilgiler bulunmalıdır.
Küçük Ambalajlı Gıdaların Etiketlenmesi
Madde 9- En geniş yüzeyi 10 cm2 den küçük olan ambalaj veya kaplarda ve silinmez şekilde işaretlenen ve bu nedenle etiket içermeyen geri dönüşümlü cam şişelerde Madde 6 da belirtilen (a), (c), (e) bentlerinde yer alan bilgiler aynı yüzde bulunmalıdır.
Dış Ambalajların Etiketlenmesi
Madde 10- Dış ambalajların etiketlenmesiyle ilgili genel hükümler aşağıda belirtilmektedir:
a) Gıda maddesinin adı: Gıda maddesinin yaygın olarak kullanılan adı veya gıdanın adına ilave olarak onun gerçek tabiatını belirleyen tipi, çeşidi, türü gibi tanımlar belirtilmelidir.
b) Gıda maddesinin son tüketim tarihi: Gıda maddesinin son tüketim tarihi belirtilmelidir.
c) Firmanın adı, adresi ve üretildiği yer: İmalatçı veya ambalajlayıcı veya ithalatçı veya ihracatçı veya dağıtıcı firmanın ticari unvanı, açık adresi, tescilli markası ve üretim yeri bildirilmelidir.
d) Parti ve/veya seri numarası varsa kod numarası: Parti ve/veya seri numarası varsa kod numarası belirtilmelidir.
e) İçindeki iç ambalaj adedi: İçindeki iç ambalaj adedi belirtilmelidir.
f) İç ambalaj üzerindeki bilgiler dış ambalajdan görülebildiğinde dış ambalaj üzerine yazılması zorunlu değildir.
g) İç ambalaj adedi dış ambalajdan kolayca görülüp sayılabilir durumda ise adet belirtilmesi zorunlu değildir.
Dağıtım Ambalajlarının Etiketlenmesi
Madde 11- Gıda maddelerinin kolay ve güvenilir bir biçimde taşınması, gönderildiği yere ulaştığı zaman kolay fark edilmesi için dağıtım ambalajlarının etiketleri üzerinde bulunması gerekli olan bilgiler aşağıda belirtilmektedir:
a) Gıda maddesinin adı,
b) Brüt ağırlığı,
c) İçerdiği ambalaj adedi.
Dökme Gıdalar
Madde 12- Dökme gıdalar olarak satışa sunulan gıda maddelerinin tüketim ve satış yerlerine sevk edilmesinde Madde 6’ya göre etikette bulunması zorunlu olan bilgileri içeren etiketler dağıtım ambalajı üzerinde yer almalı ve bu bilgilerden gıda maddesinin adı, üretici firmanın adı ve adresi, orijin ülke, son tüketim tarihi ve parti ve/veya seri numarası varsa kod numarası ile ilgili bilgileri içeren etiketler tüketicinin görebileceği yerlerde bulundurulmalı veya gıda maddesiyle birlikte tüketiciye sunulmalıdır.
Avrupa Birliğine uyum
Madde 13 – Bu Tebliğ 2000/13/EEC sayılı “Gıda Maddelerinin Etiketlenmesi, Tanıtımı ve Reklamı İle İlgili Üye Ülkelerin Kanunlarının Yaklaştırılması” “ ve 90/496 sayılı “ Gıda Maddelerinin Besin Etiketlemesi“ “ 80/232/EEC sayılı “ Ön Paketlenmiş Ürünlerin Net Miktarları ve Net Kapasiteleri ile İlgili Üye Ülkelerin Kanunlarının Yaklaştırılması” üzerine Konsey Direktifleri dikkate alınarak Avrupa Birliğine uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.
Tescil ve denetim
Madde 14 – Bu Tebliğ’de yer alan Etiketleme ve İşaretleme Kurallarına ait hükümlere her tür gıda maddesini üreten ve satan işyerleri, tescil ve izin, ithalat, kontrol ve denetim sırasında uymak zorundadır. Bu hükümlere uymayan işyerleri hakkında 24/6/1995 tarihli ve 560 sayılı Gıdaların Üretimi,Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre yasal işlem yapılır.
Denetim
Madde 15 – Bu Tebliğe ait hükümlerin uygulanması 560 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığınca denetlenir.
Geçici Madde 1-Halen faaliyet gösteren ve bu Tebliğ kapsamında gıda maddesi üreten ve satan işyerleri altı ay içinde bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır. Bu süre içinde gerekli düzenlemeleri yapmayan üretim yerlerinin faaliyetine izin verilmez. Bu üretim ve satış yerleri hakkında 560 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre yasal işlem yapılır.
Yürürlük
Madde 16- Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 17 – Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı ile Sağlık Bakanı yürütür.

TARIM BAKANLIĞI BAHARAT TEBLİĞİ

TARIM BAKANLIĞI BAHARAT TEBLİĞİ AÇIKLAMALARI
BAHARAT TEBLİĞİ
Yetki Kanunu: Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği
Yayımlandığı R.Gazete: 31.07.2000-24126
Tebliğ No: 2000/16
Baharat Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ
Yayımlandığı R.Gazete: 30.9.2000–24186
Baharat Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ
Yayımlandığı R.Gazete: 01.09.2002-24863
Baharat Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ
Yayımlandığı R.Gazete 06.02.2009-27133
Amaç
Madde 1- Bu Tebliğin amacı; baharatın tekniğine uygun ve hijyenik olarak üretilmesi, hazırlanması, işleme, ambalajlama, muhafaza, depolama, taşıma ve pazarlamasını sağlamak üzere ürün özelliklerini belirlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Tebliğin hükümleri bütün halde, parçalanmış, öğütülmüş formdaki tüm baharatı kapsar.
Hukuki Dayanak
Madde 3- Bu Tebliğ 24/06/1995 tarihli ve 560 sayılı “Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname” ve 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’ne göre hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Tebliğde geçen;
Baharat; çeşitli bitkilerin tohum, çekirdek, meyve, çiçek, kabuk, kök, yaprak gibi kısımlarının bütün halde ve/veya parçalanması, kurutulması, öğütülmesi ile elde edilen gıdalara renk, tat, koku ve lezzet verici olarak katılan doğal bileşikler veya bunların karışımını,
Baharat karışımı; temizlenmiş, kurutulmuş ve ayrı ayrı sınıflandırılmış baharattan elde edilen karışımı,
Yabancı madde; baharatın hazırlanmasında kullanılan bitki ve bitki parçaları dışında, kendinden başka her türlü maddeyi,
Kurutma; baharatın hazırlanmasında kullanılan bitki veya bitki parçalarının doğal veya yapay yollarla kurutulması işlemini,
Öğütme; baharatın hazırlanmasında kullanılan bitki veya bitki parçalarının tekniğine uygun olarak temizlenip, kurutulduktan sonra öğütülmesi işlemini,
Boy özelliği; öğütülmüş baharatın %90’ının geçebileceği elek göz açıklığı değerini,
Bozuk tane; çürümüş, küflenmiş, ezilmiş, topaklanmış, filizlenmiş, kızışmış, nemden bozulmuş, hastalıklı, böcek yenikli taneleri,
Hafif tane; içleri kısmen veya tamamen boş olan karabiber tanelerini,
Siyah tane; dış kabukları tamamiyle soyulmamış koyu renkli karabiber tanelerini veya tamamen boş olan beyaz biber tanelerini,
Şekerlenmiş tane; içinde veya dışında kolayca fark edilebilen, görünüşünü ve tadını olumsuz yönde etkileyen şeker kristalleri oluşmuş kuş üzümü tanelerini,
Az gelişmiş ve cılız tohum; kahve veya kırmızı renkli tohumlar ile kırık, olgunlaşmamış ve buruşuk tohumları,
Kırık yaprak ; en çok 1/ 4’ ü kopmuş yaprağı,
Lekeli yaprak; yüzeyinin 1/5’inden fazlasında çillenme, benek, şerit, adacık ve benzeri görünüşte renk farkları bulunan yaprakları,
Pul kırmızıbiber; Capsicum cinsine giren bitkilerin tam olgunlaşmış meyvelerinin tekniğine uygun olarak kurutulup, sapları alındıktan sonra yarı öğütülerek pul haline getirilmiş, belirli oranlarda yemeklik bitkisel sıvı yağ ve yemeklik tuz karıştırılarak su ile tavlanmış halini,
Kırmızıbiber; Capsicum cinsine giren bitkilerin tam olgunlaşmış meyvelerinin tekniğine uygun olarak kurutulup, sapları alındıktan sonra öğütülmüş halini,
Beyazbiber-Akbiber; Piper nigrum L. türüne giren bitkilerin, olgunlaştıktan sonra toplanıp tekniğine uygun olarak kurutulmuş ve dış kabukları soyulmuş meyvelerinin tane veya öğütülmüş halini,
Karabiber; Piper nigrum L. türüne giren bitkilerin genellikle olgunlaşmadan toplanıp, tekniğine uygun olarak kurutulmuş olan gri, kahve veya siyah renkli, yüzeyleri buruşuk meyvelerinin tane veya öğütülmüş halini,
Karanfil; Eugenia caryophyllata Thunb. türüne giren bitkilerin açılmamış çiçek tomurcuklarının tekniğine uygun olarak kurutulmuş tane veya öğütülmüş halini,
Ana karanfil; 4 adet içe doğru kıvrık, çanak yaprakları ile sarılmış, yumurta şeklinde kahverengi üzümsü meyvelerini,
Başsız karanfil; tomurcuk başı kopmuş, sadece sapı kalmış karanfili,
Koker karanfil; yeterli kurutulmama sebebiyle fermantasyona uğramış soluk kahve renkli beyazımtırak ,unlu görünüşlü,buruşuk yüzlü karanfilleri,
Anason ; Pimpinella anisum L. türüne giren bitkilerin tohumlarını,
Biberiye ; Rosmarinus officinalis L. türüne giren bitkilerin tekniğine uygun olarak kurutulmuş yapraklarını,
Çam fıstığı; Pinus pinea L. türüne giren bitkilerin tohumlarının kabuğu sıyrılmış ve zarından temizlenmiş, embriyonu da bulunan endosperm kısmını,
Çemenotu-buy; Trigonella foenum-graecum L. türüne giren bitkilerin sarıdan sarımsı kahverengine kadar değişen renklerdeki tekniğine uygun olarak kurutulmuş olgun tohumlarını veya bunların öğütülmüş halini,
Çörekotu; Nigella sativa L. türüne giren bitkilerin meyveleri içerisinde oluşan tohumunu,
Defne yaprağı ; Laurus nobilis L. türüne giren bitkilerin tekniğine uygun olarak kurutulmuş yaprağını,
Fesleğen-reyhan; Ocimum basilicum L. türüne giren bitkilerin tekniğine uygun olarak kurutulduktan sonra saplarından ayrılmış yaprak , çiçek ve sürgün uçları karışımını,
Hardal; Brassica nigra L. Koch, Sinapis alba L. ve Brassica juncea L. Czernjajev türlerine giren bitkilerin tohumlarını veya öğütülmüş halini,
Haşhaş; Papaver somniferum L. türüne giren bitkilerin tekniğine uygun olarak kurutulmuş tohumlarını,
Hindistancevizi; Cocos nucifera türüne giren ve tropik bölgelerde yetişen bitkilerin tam olgunlaşmış meyvelerinin rendelenmiş halini,
Kakule; Elettaria cardamomum L. Maton türüne giren bitkilerin olgunlaşmaya yakın meyvelerinin tekniğine uygun olarak kurutulmuş halini veya bu meyvelerden ayrılmış tohumlarını,
Karaman kimyonu-Frenk kimyonu; Carum carvi L. türüne giren bitkilerin tam olgunlaşmadan toplanıp tekniğine uygun olarak kurutulmuş, tohumu andıran meyvelerinin tane veya öğütülmüş halini,
Kekik; Origanum, Satureja, Thymus, Thymbra ve Majorana cinslerine giren bitkilerin tekniğine uygun olarak kurutulduktan sonra ufalanarak saplarından ayrılmış yaprak, çiçek ve sürgün uçları karışımını,
Kimyon; Cuminum cyminum L. türüne giren bitkilerin olgunlaştıktan sonra toplanıp tekniğine uygun olarak kurutulan tohumlarının tane veya öğütülmüş halini,
Kişniş; Coriandrum sativum L. türüne giren bitkilerin küre şeklindeki sarımsı yeşilden açık kahverengine kadar değişen renklerdeki meyvelerinin tekniğine uygun olarak kurutulmuş veya bunların öğütülmüş halini,
Kuşüzümü; Vitis vinifera L. türüne giren çekirdeği oluşmamış veya tam gelişmemiş ufak taneli üzümlerin yıkanıp, tekniğine uygun olarak kurutulmuş halini,
Küçük hindistancevizi; Myristica fragrans Houttuyn türüne giren bitkilerin olgun meyvelerinin etli dokusu ve sert kabuğu ayrılmış iç kısmını,
Mahlep; Prunus mahaleb L. türüne giren bitkilerin olgunlaşmış meyvelerinin sert çekirdeği kırılarak çıkarılan içinin tane veya öğütülmüş halini,
Nane; Mentha cinsine giren kültür bitkilerinin tekniğine uygun olarak kurutulmuş yapraklarının saplarından sıyrılıp ufalanmış halini,
Okaliptus yaprağı; Eucalyptus camaldulensis Dennhardt türünün tekniğine uygun olarak kurutulmuş yaprağını,
Rezene; Foeniculum vulgare Mill.var. dulce çeşidine giren bitkilerin tekniğine uygun olarak kurutulmuş tohumlarını veya öğütülmüş halini,
Safran; Crocus sativus L. türüne giren bitkilerin, çiçeklerinin, tekniğine uygun olarak kurutulmuş stigmalarının öğütülmüş halini,
Sumak; Rhus coriaria L. türüne giren bitkilerin meyvelerinin tekniğine uygun olarak kurutulduktan sonra belirli oranda sofra tuzu katılarak öğütülmüş halini,
Susam tohumu; Sesamum indicum L. türüne giren bitkilerin meyveleri içerisinde oluşan tohumlarını,
Tarçın; Cinnamomum cinsine giren bitkilerin, dalları ve genç sürgünlerinin kabuklarından, mantar ve paranşima dokusunun sıyrılmasından sonra kalan iç kabuğunun tekniğine uygun olarak kurutularak öğütülmüş halini,
Tarhun; Artemisia dracunculus L. türüne giren bitkilerin tekniğine uygun olarak kurutulmuş yapraklarını,
Yenibahar; Pimenta dioica L. Merrill türüne giren bitkilerin olgunlaşmış, dolgun, 4,5-9,5 mm çapında, koyu kahverenkli meyvelerinin tekniğine uygun olarak kurutulmuş tane veya öğütülmüş halini,
Zencefil; Zingiber officinale Roscoe türüne giren bitkilerin, 20 mm’den daha uzun şekilsiz, parçalar halinde bulunan, kabuğu soyulmuş veya soyulmamış, yıkanıp tekniğine uygun olarak kurutulmuş köksaplarını ve bunların parça veya öğütülmüş halini,
Zerdeçal; Curcuma longa L. türüne giren bitkilerin temizlenip, suda kaynatıldıktan sonra, tekniğine uygun olarak kurutulmuş, koyu sarı renkli birincil veya ikincil parmak ve soğan şeklindeki kök saplarının bütün veya öğütülmüş halini,
ifade eder.
Ürün özellikleri
Madde 5- Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin özellikleri aşağıda verilmiştir:
a) Baharatın fiziksel ve kimyasal özellikleri EK-1, EK-2, EK-3 ve EK-4’ e uygun olmalıdır.
b) Baharat kendine özgü tat, koku ve renkte olmalı; bayatlamış, kızışmış, küflenmiş, bozulmuş, yabancı tat ve koku almış olmamalı ve böcek yeniği içermemelidir.
c) Baharatın içerisinde canlı böcekler, gözle görülebilen veya görülmeyen ölü böcekler ve bunların kalıntıları ve diğer zararlıların kalıntıları bulunmamalıdır.
d) Öğütülmüş baharat, en az %90’ı baharata özgü göz açıklığı belirlenmiş olan eleklerden geçecek şekilde ince çekilmiş olmalıdır.
e) Baharat karışımları hariç olmak üzere, baharata nişasta ve benzeri dolgu maddeleri katılamaz.
f) Baharat karışımlarında; baharat oranı kütlece %85‘den az olamaz.
g) Öğütülmüş zerdeçalda kurşun kromat deneyi negatif olmalıdır.
h) Safranda toplam azot miktarı kuru madde üzerinden kütlece en çok %3, renklendirme gücü 400 nm’de en az 130 olmalıdır.
ı) Tane hardalda tür karışımı kütlece en çok %15 olmalıdır.
i) Pul kırmızı biberlerde yemeklik bitkisel sıvı yağ kütlece %8’i, kendinden olan sap ve dal parçaları kütlece %1’i, çekirdek ve parçaları kütlece %40’ı geçmemelidir.
j) Kuşüzümünde, 25 gr.’daki tane sayısı 200-500 arasında olmalıdır.
k) Küçük hindistancevizinde kalsiyum oksit oranı kuru maddede kütlece en çok %0,35 olmalıdır.
Katkı maddeleri
Madde 6- Baharatta kullanılan katkı maddelerine ait değerler Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin 2 nci bölümüne uygun olmalıdır.
Bulaşanlar
Madde 7- Baharattaki bulaşanların miktarı Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin 4 üncü bölümüne uygun olmalıdır.
Pestisit kalıntıları
Madde 8- Baharatta pestisitlerin miktarı Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin 5 inci bölümünde verilen değerlere uygun olmalıdır.
Hijyen
Madde 9- Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin 7 nci bölümüne ilave olarak;
– Doğal yollarla sağlanan kurutmalarda bitkiler; toprak ile doğrudan temas halinde olmamalıdır ve yerden yüksek platformlarda veya uygun bir materyalden yapılmış döşemelerin üzerinde kurutulmalıdır.
– Baharat, EK- 5’ te verilen mikrobiyolojik kriterlere uygun olmalıdır.
Ambalajlama ve etiketleme-işaretleme
Madde 10- Baharatın ambalajlanması ve işaretlenmesi Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin 9 uncu bölümüne ilave olarak;
– Üretim tarihi olarak öğütülmüş baharatta paketleme tarihi, diğerlerinde ürün yılı esas alınır.
Taşıma ve depolama
Madde 11- Baharatın depolanmasında ve taşınmasında Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin 10 uncu bölümündeki kurallara uyulmalıdır.
Numune alma ve analiz metodları
Madde 12- Baharatın üretim hattından ve muhafaza deposundan numune alınmasında Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin 11 inci bölümündeki kurallara uyulmalıdır. Numune, uluslararası kabul görmüş metodlarla analiz edilmelidir.
Tescil ve denetim
Madde 13- Bu Tebliğ’de yer alan ürünleri üreten ve satan işyerleri, tescil ve izin, ithalat, kontrol ve denetim sırasında bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır. Bu hükümlere uymayan işyerleri hakkında 24/6/1995 tarihli ve 560 sayılı Gıdaların Üretimi,Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre yasal işlem yapılır.
Denetim
Madde 14- Bu Tebliğe ait hükümlerin uygulanması 560 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığınca denetlenir.
Yürürlükten kaldırılan mevzuat
Madde 15- Bu Tebliğle;
a) 8.5.1972 tarihli ve 14181 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak mecburi uygulamaya konulan TS1049 Mahlep,
b) 26.5.1982 tarihli ve 17705 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak mecburi uygulamaya konulan TS2290 Karabiber,
c) 13.1.1978 tarihli ve 16168 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak mecburi uygulamaya konulan TS2419 Kırmızı Biber-Öğütülmüş (Toz),
d) 4.4.1978 tarihli ve 16249 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren TS2621 Karanfil,
e) 4.4.1978 tarihli ve 16249 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak mecburi uygulamaya konulan TS2622 Kimyon (Dane ve öğütülmüş),
f) 4.4.1978 tarihli ve 16249 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak mecburi uygulamaya konulan TS2623 Zencefil,
g) 4.4.1978 tarihli ve 16249 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak mecburi uygulamaya konulan TS2624 Yenibahar,
h) 4.1.1978 tarihli ve 16159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak mecburi uygulamaya konulan TS2644 Safran,
ı) 17.10.1988 tarihli ve 19962 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak mecburi uygulamaya konulan TS3706 Kırmızı Biber – Acı, Pul (Yaprak)
standardları mecburi uygulamadan kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1-Halen faaliyet gösteren ve bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünleri üreten ve satan işyerleri lyıl içinde bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır.
Yürürlük
Madde 16- Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 17- Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı ile Sağlık Bakanı yürütür

Aromatize Şarap Kokteyli İçki Kokteyli Tebliği

Aromatize Şarap Kokteyli İçki Kokteyli Tebliği
Aromatize Şarap Aromatize Şarap Bazlı İçki ve Aromatize Şarap Kokteyli Tebliği
Yetki Kanunu: Tük Gıda Kodeksi Yönetmeliği

Yayımlandığı R.Gazete: 07.07.2006/26221
Tebliğ No: 2006/28
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, aromatize şarap, aromatize şarap bazlı içki ve aromatize şarap kokteylinin tekniğine uygun ve hijyenik şekilde üretim, hazırlama, işleme, muhafaza, depolama, taşıma ve pazarlamasını sağlamak üzere bu ürünlerin özelliklerini belirlemektir.
Kapsam
Madde 2 – (1) Bu Tebliğ aromatize şarap, aromatize şarap bazlı içki ve aromatize şarap kokteylini kapsar.
Hukuki dayanak
Madde 3 – (1) Bu Tebliğ, 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği” ne göre hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 – (1) Bu Tebliğde geçen:
a) Aromatize şarap: Bu Tebliğin 1 nolu Ekinde yer alan ürünlerden (b) bendi haricindeki diğer ürünlere, üzüm şırası veya fermantasyon halindeki üzüm şırası veya bunların karışımları eklenerek veya eklenmeyerek, bir veya daha fazlasının karıştırılması ile elde edilen, retsina sofra şarabı hariç aromalandırılmış şarabı,
b) Aromatize şarap bazlı içki: Bu Tebliğin 1 nolu Ekinin (a) ve (e) bendi haricindeki diğer ürünlere, üzüm şırası veya kısmen fermente edilmiş üzüm şırası veya bunların karışımları eklenerek veya eklenmeyerek, bir veya daha fazlasının karıştırılması ile elde edilen, retsina sofra şarabı ve alkol ilavesi ile üretilen şaraplar hariç aromalandırılmış şarabı,
c) Aromatize şarap kokteyli: Şarap veya üzüm şırası veya bunların karışımından elde edilen aromalandırılmış şarabı,
ifade eder.
Genel işlem tanımları
Madde 5 – (1) Bu Tebliğde geçen:
a) Tatlandırma: Aromatize şarap, aromatize şarap bazlı içki ve aromatize şarap kokteylinin hazırlamasında kullanılan yarı beyaz şeker, beyaz şeker, rafine beyaz şeker, dekstroz, fruktoz, glukoz şurubu, sıvı şeker, invert sıvı şeker, invert şeker şurubu, rektifiye konsantre üzüm şırası, konsantre üzüm şırası, taze üzüm şırası, yanmış şeker, bal, keçiboynuzu şurubu veya bu maddelerle benzer etki yapabilecek diğer doğal karbonhidratları,
b) Yanmış şeker: Baz, mineral asit veya diğer kimyasal katkılar içermeyen sakarozun kontrollü ısıtılmasıyla elde edilen ürünü,
c) Aromalandırma: Aromatize şarap, aromatize şarap bazlı içki ve aromatize şarap kokteylinin hazırlamasında kullanılan, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği Aroma Maddeleri Bölümüne uygun aromalar veya aromatik bitkiler veya baharatlar veya kendine has aromaya sahip gıda maddelerini veya bunların karışımlarını,
ç) Renklendirme: Aromatize şarap ve aromatize şarap kokteyli hazırlamasında kullanılan, Türk Gıda Kodeksine uygun bir veya daha fazla renklendiriciyi,
d) Alkol ilavesi: Aromatize şarap veya uygun olduğu durumlarda aromatize şarap bazlı içki üretiminde tek başına veya karıştırılarak kullanılan;
1) Üzüm kökenli etil alkolü,
2) Şarap alkolü veya kuru üzüm alkolü,
3) Tarımsal etil alkolü,
4) Şarap distilatı veya kuru üzüm distilatı,
5) Tarımsal distilatı,
6) Kanyak veya üzüm cibresi distilat içkisini,
7) Kuru üzüm distilat içkisini,
e) Hacmen gerçek alkol miktarı: 20 °C sıcaklıktaki ürünün %100 hacmindeki aynı sıcaklıkta ölçülen hacmen saf alkol miktarını,
f) Hacmen potansiyel alkol miktarı: Üründeki şekerin tamamının fermantasyonu sonucu elde edilen, 20 °C sıcaklıktaki ürünün %100 hacmindeki aynı sıcaklıkta ölçülen hacmen saf alkol miktarını,
g) Hacmen toplam alkol miktarı: Hacmen gerçek alkol miktarı ile hacmen potansiyel alkol miktarının toplamını,
ğ) Hacmen doğal alkol miktarı: Herhangi bir zenginleştirme yapılmamış üründeki hacmen toplam alkol miktarını,
h) Aromatize şarap, aromatize şarap bazlı içkiler ve bunlara ait özel hükümlerde yer alan ürünlerde, invert şeker cinsinden şeker içeriğine göre:
1) Ekstra sek: Şeker içeriği 30 g/L’den az olduğunu,
2) Sek: Şeker içeriğinin 50 g/L’den az olduğunu,
3) Dömi sek: Şeker içeriğinin 50 g/L ile 90 g/L arasında olduğunu,
4) Yarı tatlı: Şeker içeriğinin 90 g/L ile 130 g/L arasında olduğunu,
5) Tatlı: Şeker içeriğinin 130 g/L’den fazla olduğunu,
ı) Coğrafi işaret: Belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri itibariyle kökeninin bulunduğu bir yöre, alan, bölge veya ülke ile özdeşleşmiş aromatize şarap, aromatize şarap bazlı içki ve aromatize şarap kokteylini gösteren işaretleri, ifade eder.
Ürün özellikleri
Madde 6 – (1) Bu Tebliğde geçen ürünlere ait özellikler aşağıda verilmiştir:
a) Aromatize şarapların;
1) Hacmen gerçek alkol miktarı en az %14.5 olmak üzere % 22’ye kadar,
2) Hacmen toplam alkol miktarı ise %17.5 veya daha fazla olmalıdır.
b) Aromatize şaraplarda Türk Gıda Kodeksi Aromalar Bölümünde tanımlanan doğal aroma maddeler ve aroma karışımları ile aromatik bitkiler, baharatlar veya aromalandırma amaçlı kullanılan gıdalar, aroma maddesi olarak kullanılır. Aromatize şaraplarda:
1) Doğala özdeş vanilya aroması,
2) Yumurta, badem veya kayısı içeren ürünlerde ise aromayı güçlendirmek için, bunlara ait doğala özdeş aromalar veya bu aromaların karışımı kullanılabilir.
c) Sek olarak satışa sunulan aromatize şarapların hacmen toplam alkol miktarı en az %16, ekstra sek olarak satışa sunulan aromatize şarapların hacmen toplam alkol miktarı ise en az %15 olmalıdır.
ç) Aromatize şarap üretiminde kullanılan, alkol ilave edilerek fermantasyonu durdurulan şarap ve/veya taze üzüm şırasının, son üründeki oranı en az %75 olmalıdır.
d) Aromatize şaraplara 5 inci maddenin (d) bendinde tanımlanan ürünler kullanılarak alkol ilavesi yapılabilir.
e) Aromatize şarap bazlı içkilerin hacmen gerçek alkol miktarı en az %7 olmak üzere %14.5’e kadar olmalıdır.
f) Aromatize şarap bazlı içkilerde Türk Gıda Kodeksi Aromalar Bölümünde tanımlanan doğal aroma maddeleri, aroma karışımları ve doğala özdeş aroma maddeleri ile aromatik bitkiler, baharatlar veya aromalandırma amaçlı kullanılan gıdalar aroma maddesi olarak kullanılır.
g) Bu Tebliğin 8 inci maddesinde yer alan tanımlarda belirtilmesi halinde, aromatize şarap bazlı içkilere alkol ilave edilebilir.
ğ) Aromatize şarap bazlı içkilerin üretiminde kullanılan şarabın son üründeki oranı %50’den az olmamalıdır.
h) Aromatize şarap kokteylinin hacmen gerçek alkol miktarı %7’den az olmalıdır.

ı) Aromatize şarap kokteylinde Türk Gıda Kodeksi Aromalar Bölümünde tanımlanan doğal aroma maddeleri, aroma karışımları ve doğala özdeş aroma maddeleri ile aromatik bitkiler, baharatlar veya aromalandırma amaçlı kullanılan gıdalar aroma maddesi olarak kullanılır.
i) Aromatize şarap kokteyline alkol ilave edilemez.
j) Aromatize şarap kokteylinin üretiminde kullanılan şarap veya üzüm şırası veya bunların karışımının son üründeki oranı en az %50 olmalıdır.
k) Aromatize şaraplar, aromatize şarap bazlı içkiler ve aromatize şarap kokteyli tatlandırılabilir.
l) Aromatize şaraplar ve aromatize şarap kokteylleri renklendirilebilir. 7 nci maddede tanımlanan Vermut, Bitter aromatize şarap, Yumurta bazlı aromatize şarap ve Väkevä viiniglögi/Starkvinsglögg hariç diğer aromatize şaraplar sadece karamel ile renklendirilebilir.
m) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin hazırlanmasında kullanılan su, ilgili mevzuatına uygun olmalıdır. Bu ürünlerin üretiminde tercihen distile veya demineralize su kullanılır. Katılacak su ürünün doğasını değiştirmemelidir.
n) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde kullanılan renklendirici, aroma maddeleri veya diğer izin verilen gıda katkı maddelerinin seyreltilmesi ve çözünmesinde kullanılan etil alkol tarımsal etil alkol olmalı ve kullanılan miktar renklendirici, aroma maddeleri veya diğer izin verilen gıda katkı maddelerinin seyreltilmesi ve çözünmesinde kullanılan miktardan fazla olmamalıdır.
o) Bu Tebliğin 4, 7, 8 ve 9 uncu maddelerinde tanımlanan ürünler, tanımlarında belirtilen kriterlere ve Tebliğin bu maddesinde verilen özelliklere uygun olmalıdır. Aksi takdirde bu ürünler Tebliğ kapsamında tanımlanan ürün isimleri ile piyasaya sunulamaz.
ö) Aroma ve şarap ürünleri içeren hacmen alkol miktarı en az %1.2 olan ve bu Tebliğ hükümlerini karşılamayan aromatize içkilerin satış tanımlarında şarap ürünü olduğuna dair herhangi bir ifade bulunamaz.
p) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünleri üretirken kullanılan aroma maddeleri veya bunların karışımları, aromatik bitkiler, baharatlar veya aromalı gıda maddeleri son ürüne şarabınkinden farklı duyusal özellikler kazandırmalıdır.
r) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde kullanılabilecek hammaddeler Ek-1’de verilmiştir. Ürünlerin üretiminde kullanılan tarımsal etil alkolün özellikleri Ek-2’ye uygun olmalıdır.
s) Bu Tebliğin 4 üncü maddesinde tanımlanan ürünlerin üretilmesinde kullanılan şarap ve şıra, Şarap Bilimi uygulamalarına uygun olarak üretilmelidir.
ş) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlere ait coğrafi işaretler Ek-3’de verilmiştir.
t) Bu Tebliğin Ek-3’ünde yer alan adlandırmalar, ürünün karakterinin ve nihai kalitesinin kazanıldığı üretim aşamasının, belirtilen coğrafi alanda gerçekleştiğini gösteren işaretler olup bu adlandırmalar Türk Patent Enstitüsü’nce coğrafi işaret olarak tescil edilmeleri halinde koruma altına alınır.
Özel hükümler
Madde 7 – (1) Aromatize şarap tanımına uyan ve “aromatize şarap” ifadesi yerine de kullanılabilen ürünler aşağıda yer almaktadır.
a) Vermut: Aromatize şarap üretiminde kullanılan şaraplardan elde edilen, artemisia cinsi bitkiler veya bu bitkilerden uygun metotlarla elde edilen maddeler veya bunların karışımları kullanılarak kendine özgü karakteristik tadı verilen ve sadece karamelize şeker, sakaroz, üzüm şırası, arıtılmış konsantre üzüm şırası ve konsantre üzüm şırası ile tatlandırılarak elde edilen aromatize şaraptır.
1) Vermut üretiminde artemisia ile birlikte diğer aromatik maddelerden uygun metotlarla elde edilen maddeler de kullanılabilir.

b) Bitter aromatize şarap: Bitter aroma karakteristiğinde olan aromatize şaraptır. Bitter vino’larda kullanılan “bitter” ifadesi, bu Tebliğin genel hükümlerine aykırı olmamalıdır. Bitter aromatize şaraplarda, baskın bitter aromasını veren aroma maddesi “bitter aromatize şarap” ifadesi ile birlikte kullanılmalıdır. Bu ürün kapsamında yer alan aromatize şaraplarda ana aroma maddesi olarak;
1) Doğal kinin aroması kullanılan şaraplar “Quinquina şarap”,
2) Doğal gentian aroması kullanılan ve izin verilen sarı ve/veya kırmızı renklendiricilerle renklendirilen şaraplar “Bitter vino”,
3) Pelin ve gentiandan elde edilen doğal aroma içeren ve izin verilen sarı ve/veya kırmızı renklendiricilerle renklendirilen şaraplar ise “Americano”
ifadeleri veya diğer dillerdeki eşdeğer ifadeler ürün adı yerine veya ürün adını desteklemek için kullanılabilir.
c) Yumurta bazlı aromatize şarap: İyi kalitede yumurta sarısı veya onun türevleri ilave edilerek elde edilen aromatize şaraptır. “Yumurta bazlı aromatize şarap” ifadesi, bu ürünlerin en az %80 “Marsala şarabı” içermesi halinde “cremovo” ismi ile, en az %80 “Marsala şarabı” ve en az 60g/L yumurta sarısı içermesi halinde ise “cremovo zabaione” ismi ile desteklenebilir. Son üründeki;
1) Yumurta sarısı içeriği en az 10 g/L,
2) Şeker içeriği invert şeker cinsinden 200 g/L’den fazla olmalıdır.
d) Väkevä viiniglögi/Starkvinsglögg: Aromatize şarap üretiminde kullanılan şaraplardan elde edilen, kendine özgü karakteristik tadı karanfil veya tarçın veya bunların karışımından gelen ve tatlandırılabilen aromatize şaraptır.
1) Bu ürünlerin üretiminde karanfil veya tarçın veya bunların karışımlarıyla birlikte diğer baharatlar da kullanılmalıdır.
Madde 8 – (1) Aromatize şarap bazlı içki tanımına uyan ve “aromatize şarap bazlı içki” ifadesi yerine veya bu ifade ile birlikte kullanılabilen ürünler aşağıda yer almaktadır.
a) Sangria: Şaraptan elde edilen, doğal turunçgil ekstraktı veya esansı ile aromalandırılmış ve bu meyvelerin suyu eklenerek veya eklenmeden üretilen, aromatize şarap bazlı içkidir.
1) Bu ürünlere, gerektiğinde baharat ve karbondioksit ilave edilebilir ve tatlandırılabilir.
2) Hacmen gerçek alkol miktarı %12’den az olmalıdır.
3) İçerisinde turunçgil meyvesinin meyve pulp ve kabuğundan gelen katı parçacıklar bulunabilir.
4) Rengi sadece hammaddeden kaynaklanan renk olmalıdır.
5) Ürün ismi İspanya ve Portekiz’de üretilenler hariç olmak üzere üretildiği ülkenin veya belirli bölgenin adıyla “……… da üretilmiştir” ifadesi ile desteklenmelidir.
6) Sadece İspanya ve Portekiz’de üretilen ürünlerde “aromatize şarap bazlı içki” ifadesi yerine “Sangria” ifadesi kullanılabilir.
b) Clarea: Madde-8 (a) bendinde tanımlanan şekilde beyaz şaraptan üretilen aromatize şarap bazlı içkidir.
1) Ürün ismi, İspanya’da üretilen ürünler dışında, üretildiği ülkeye veya daha sınırlı bir bölgeye göre “………… da üretilmiştir” ifadesi ile desteklenebilir.
2) Sadece İspanya’da üretilen ürünlerde “aromatize şarap bazlı içki” ifadesi yerine tek başına “Clarea” ifadesi kullanılabilir.
c) Zurra: Madde-8’in (a) ve (b) bentlerinde tanımlanan ürünlere, Türk Gıda Kodeksi Distile Alkollü İçkiler Tebliğinde tanımlanan brendi veya kanyak ilave edilerek ve genellikle meyve parçacıkları eklenerek üretilen aromatize şarap bazlı içkidir.
1) Hacmen gerçek alkol miktarı %9 ve üzerinde, %14’den az olmalıdır.

ç) Bitter soda: Bitter vino’ya karbondioksit veya karbonatlı su ilave edilerek elde edilen aromatize şarap bazlı içkidir. Bu ürünlerde kullanılacak olan “bitter” ifadesi, bu Tebliğin genel hükümlerine aykırı olmamalıdır.
1) Son üründe bitter vino oranı en az %50 olmalıdır.
2) Bitter vino’da kullanılan renklendiriciler bitter soda’da da kullanılabilir.
3) Hacmen gerçek alkol miktarı %8 ve üzerinde, %10.5’dan az olmalıdır.
d) Kalte ente: Şarap, doğal köpüren şarap veya suni köpüren şarabın, doğal yarı köpüren şarap veya suni yarı köpüren şarap ile karışımına limon veya limon ekstraktı ilave edilmesi ile elde edilen aromatize şarap bazlı içkidir.
1) Son üründe en az %25 oranında doğal köpüren şarap veya suni köpüren şarap bulunmalıdır.
e) Glühwein: Sadece kırmızı veya beyaz şaraptan elde edilen, genellikle tarçın veya karanfil ile aromalandırılan aromatize şarap bazlı içkidir.
1) Glühwein; Tatlandırma sırasında ilave edilen su hariç, su ilave edilemez. Beyaz şarap kullanılarak elde edilen ürünlerde, ürün etiketinde yer alan “Glühwein” ifadesi “beyaz şarap” ifadesi ile desteklenmelidir.
2) Viinglögi/Vinglögg: Sadece kırmızı veya beyaz şaraptan elde edilen, genellikle tarçın veya karanfil ile aromalandırılan aromatize şarap bazlı içkidir. Beyaz şarap kullanılarak elde edilen ürünlerde, ürün etiketinde yer alan “Viinglögi/Vinglögg” ifadesi “beyaz şarap” ifadesi ile desteklenmelidir.
f) Maiwein: Asperula odorata bitkileri veya bunların ekstraktları kullanılarak elde edilen, baskın tadı Asperula odorata olan aromatize şarap bazlı içkidir.
g) Maitrank: Asperula odorata bitkilerinin maserasyon edildiği veya bunların ekstraktlarının ilave edildiği sek beyaz şaraba, portakal veya diğer meyvelerden elde edilen genellikle meyve suyu, konsantresi veya ekstraktı formundaki ürünlerin ilave edilmesiyle üretilen, en fazla %5 oranında şeker ile tatlandırılmış aromatize şarap bazlı içkidir.
Madde 9 – (1) Aromatize şarap kokteyli tanımına uyan ve “aromatize şarap kokteyli” ifadesi yerine veya bu ifade ile birlikte kullanılabilen ürünler aşağıda yer almaktadır.
a) Şarap bazlı kokteyl: Son ürünün toplam hacminde konsantre üzüm şırası oranı en fazla %10 ve şeker oranı invert şeker cinsinden 80 g/L’ den az olan aromatize şarap kokteylidir.
b) Üzüm bazlı aromatize suni yarı köpüren kokteyl: Sadece üzüm şırasından elde edilen, hacmen gerçek alkol miktarı %4’den az olan aromatize şarap kokteylidir.
1) İçerdiği karbondioksit sadece fermantasyondan gelen karbondioksittir.
Katkı maddeleri
Madde 10 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler “Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği” nin Gıda Katkı Maddeleri bölümünde yer alan hükümlere uygun olmalıdır.
Aroma maddeleri
Madde 11 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlere ilave edilecek aroma maddeleri “Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği”nin Gıda Aroma Maddeleri bölümünde yer alan hükümlere uygun olmalıdır.
Bulaşanlar
Madde 12 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler “Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği”nin Bulaşanlar bölümüne uygun olmalıdır.
Veteriner ilaçları kalıntı limitleri
Madde 13 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlere hayvansal kökenli bir bileşen ilave edildiğinde, bu bileşenin veteriner ilaç kalıntı düzeyi “Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği”nin Veteriner İlaç Kalıntıları Bölümüne uygun olmalıdır.
Hijyen
Madde 14 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler “Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği”nin Gıda Hijyeni bölümünde yer alan genel kurallara uygun olmalıdır.

Ambalajlama, etiketleme ve işaretleme
Madde 15 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin ambalajlanması ve işaretlenmesi “Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği”nin Ambalajlama ve Etiketleme-İşaretleme bölümüne uygun olmalıdır. Bunun yanı sıra aşağıdaki kurallara da uyulur:
a) Aromatize şaraplarda “aromatize şarap” ifadesi yerine “şarap bazlı aperatif” ifadesi kullanılabilir. Ancak ürünü tanımlamakta kullanılan “aperatif” ifadesi bu Tebliğin kapsamına aykırı olmamalıdır.
b) Aromatize şarap bazlı içkilerin etiketinde “Doğal köpüren” ifadesi kullanılabilmesi için, kullanılan doğal köpüren şarap oranı en az %95 olmalıdır.
c) Aromatize şarap, aromatize şarap bazlı içkiler ve bunlara ait özel hükümlerde yer alan ürünlerde “tatlı” ve “yarı tatlı” ifadelerinin yerine, invert şeker cinsinden şeker içeriği g/L olarak belirtilebilir.
ç) Bu Tebliğ hükümlerine uymayan ürünler, satış tanımlarında “benzer”, “gibi”, “sitil”, “aromalı” şeklinde ifadelerle insan tüketimine sunulamaz.
d) Bu Tebliğ kapsamında tanımlanan ürünlerin satışında ürün adı ile birlikte kullanılan ana aroma maddesi ile desteklenebilir.
e) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin üretiminde kullanılan alkol tek bir hammaddeden geliyorsa, alkol elde edildiği hammadde ile birlikte ürün etiketinde belirtilebilir. Eğer alkol birden fazla hammaddeden geliyorsa bunlar etiket üzerinde belirtilmez.
f) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin üretiminde kullanılan aroma maddeleri, renklendiriciler ve diğer katkı maddelerinin üretiminde kullanılan etil alkol, bileşen olarak etiket üzerinde yer almaz.
g) Aromatize şarap kokteyllerinde kullanılan “kokteyl” ifadesi, bu Tebliğin kapsamına aykırı olmamalıdır.
Taşıma ve depolama
Madde 16 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin taşınması ve depolanmasında “Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği”nin Taşıma ve Depolama bölümündeki kurallara uyulmalıdır.
Numune alma ve analiz metotları
Madde 17 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerden, üretim hattından ve muhafaza deposundan numune alınmasında “Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği”nin Numune Alma ve Analiz Metotları bölümündeki kurallara uyulmalıdır. Numune uluslararası kabul görmüş metotlara göre analiz edilmelidir.
Avrupa Birliğine uyum
Madde 18 – (1) Bu Tebliğ, “Aromatize Şaraplar, Aromatize Şarap Bazlı İçkiler ve Aromatize Şarap Kokteyllerinin tanımlanması, tarifi ve piyasaya arzı ile ilgili genel kurallar üzerine 10 Haziran 1991 Tarih ve 1601/91/EEC sayılı Konsey Tüzüğü” dikkate alınarak Avrupa Birliğine uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.
Tescil ve denetim
Madde 19 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünleri üreten ve satan işyerleri; tescil ve izin, ithalat işlemleri, kontrol ve denetim sırasında bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır. Bu hükümlere uymayan işyerleri hakkında 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun’un hükümlerine göre yasal işlem yapılır.
Denetim
Madde 20 – (1) Bu Tebliğde yer alan hükümlerin uygulanması ile ilgili denetim, 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun’a göre Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından yerine getirilir.
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Halen faaliyet gösteren ve bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünleri üreten ve satan işyerleri 1 yıl içinde Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır. Bu süre içinde gerekli düzenlemeleri yapmayan söz konusu üretim yerlerinin faaliyetine izin verilmez. Bu sürenin sonunda söz konusu üretim yerleri ile Tebliğ hükümlerine uymayan ürünleri satan işyerleri hakkında 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun’a göre yasal işlem yapılır.
Yürürlük
Madde 21 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 22 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

ALKOLSÜZ İÇECEKLER TEBLİĞİ

ALKOLSÜZ İÇECEKLER TEBLİĞİ
Yetki Kanunu: Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği
Yayımlandığı R.Gazete :15.06.2007-26553
Tebliğ No: 2007/26
Alkolsüz İçecekler Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliği
Yayımlandığı R.Gazete : 01.11.2007-26687
Tebliğ No : 2007/46
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı; alkolsüz içeceklerin tekniğine uygun ve hijyenik şekilde üretilmesi, hazırlanması, işlenmesi, muhafazası, depolanması, taşınması ve pazarlanmasını sağlamak üzere bu ürünlerin özelliklerini belirlemektir.
Kapsam
MADDE2 – (1) Bu Tebliğ, meyveli içecek, aromalı içecek, meyveli şurup, aromalı şurup, meyveli içecek tozu, aromalı içecek tozu, meyveli doğal mineralli içecek, aromalı doğal mineralli içecek, yapay soda, kola, tonik ve aromalı suyu kapsar. İçecek hazırlanmasında kullanılmayan veya içecek olarak tüketilmeyen ürünleri kapsamaz.
Hukuki dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ, 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği”ne göre hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Tebliğde geçen;
a) Aromalı içecek: Su, aroma maddeleri ve/veya diğer bileşenler ile şeker ilave edilerek veya edilmeden tekniğine göre gazlı veya gazsız olarak üretilen veya aromalı şurubun sulandırılması ile hazırlanan içeceği,
b) Aromalı doğal mineralli içecek: Doğal mineralli su, aroma maddeleri ve/veya diğer bileşenler ile şeker ilave edilerek veya edilmeden tekniğine göre gazlı veya gazsız olarak üretilen içeceği,
c) Aromalı şurup: Su, aroma maddeleri ve/veya diğer bileşenler ile şeker ilave edilerek veya edilmeden tekniğine göre üretilen ve aromalı içecek hazırlanmasında kullanılan koyu kıvamlı ürünü,
ç) Aromalı içecek tozu: Aroma maddeleri ve/veya diğer bileşenler ile şeker ilave edilerek veya edilmeden tekniğine göre üretilen ve aromalı içecek hazırlanmasında kullanılan toz ürünü,
d) Aromalı su: Su ve aroma maddeleri ile tekniğine göre gazlı veya gazsız olarak üretilen suları,
e) Doğal mineralli su: 1/12/2004 tarihli ve 25657 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Doğal Mineralli Sular Hakkında Yönetmelik”te yer alan özelliklere uygun mineralli suları,
f) Kola: Su ve kendine özgü aroma maddeleri ve/veya diğer bileşenler ve/veya kafein ile şeker ilave edilerek veya edilmeden tekniğine göre üretilen ve karbondioksit ile gazlandırılmış olan içeceği,
g) Meyveli içecek: Meyve suyu ve/veya meyve püresi ve/veya bunların konsantresi ve/veya meyve tozu, su ve/veya diğer bileşenler ile şeker ilave edilerek veya edilmeden tekniğine göre gazlı veya gazsız olarak üretilen içeceği,
ğ) Meyveli doğal mineralli içecek: Meyve suyu ve/veya meyve püresi ve/veya bunların konsantresi ve/veya meyve tozu, doğal mineralli su ve/veya diğer bileşenler ile şeker ilave edilerek veya edilmeden, tekniğine göre gazlı veya gazsız olarak üretilen içeceği,
h) Meyveli şurup: Meyve suyu ve/veya meyve püresi ve/veya bunların konsantresi ve/veya meyve tozu, su ve/veya diğer bileşenler ile şeker ilave edilerek veya edilmeden tekniğine göre üretilen ve meyveli içecek hazırlanmasında kullanılan koyu kıvamlı ürünü,
ı) Meyveli içecek tozu: Meyve suyu ve/veya meyve püresi ve/veya bunların konsantresi ve/veya meyve tozu ve/veya diğer bileşenler ile şeker ilave edilerek veya edilmeden tekniğine göre üretilen ve meyveli içecek hazırlanmasında kullanılan toz ürünü,
i) Su: 17/2/2005 tarihli ve 25730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik”te yer alan özelliklere uygun insani tüketim amaçlı suları,
j) Şeker: “Türk Gıda Kodeksi Şeker Tebliği”ne uygun şekerleri,
k) Tonik: Su, şeker, kinin ve/veya narincin ile tekniğine göre üretilen ve karbondioksit ile gazlandırılmış olan içeceği,
l) Yapay soda: Sulara, sodyum bikarbonat eklemek suretiyle, tekniğine göre hazırlanan karbondioksit ile gazlandırılmış ürünü,
ifade eder.
Ürün özellikleri
MADDE 5 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin özellikleri aşağıdaki gibidir:
a) Alkolsüz içecekler tiplerine özgü tat, koku, renk ve görünüşte olmalı, yabancı tat ve koku içermemelidir.
b) Bu Tebliğ kapsamında yer alan içeceklerde üretimin doğasından kaynaklanabilecek etil alkol miktarı en çok 3,0 g/L, laktik asit miktarı en çok 0,6 g/L, uçucu asit miktarı en çok 0,4 g/L olmalıdır.
c) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde kafein miktarı en çok 150 mg/L olmalıdır.
ç) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde kinin miktarı sülfat tuzu cinsinden en çok 85 mg/L olmalıdır.
d) Gazlı içeceklerdeki karbondioksit miktarı en az 2 g/L olmalıdır.
e) Enerjisi azaltılmış alkolsüz içeceklerin hazırlanmasında şeker yerine veya şeker ile birlikte tatlandırıcı kullanılabilir.
f) Enerjisi azaltılmış meyveli şuruplar hariç olmak üzere, meyveli şuruplarda refraktometrik katı madde miktarı en az % 60 olmalıdır.
g) Enerjisi azaltılmış aromalı şuruplar hariç olmak üzere, aromalı şuruplarda refraktometrik katı madde miktarı en az % 60 olmalıdır.
ğ) Meyveli içeceklerde meyve oranı, gazlı olanlarda ağırlıkça en az % 4, gazsız olanlarda ise ağırlıkça en az % 10 olmalıdır.
h) Meyveli doğal mineralli içeceklerde meyve oranı, gazlı olanlarda ağırlıkça en az % 4, gazsız olanlarda ise ağırlıkça en az % 10 olmalıdır.
ı) Meyveli içecek tozlarından elde edilen tüketime hazır durumdaki meyveli içecekte meyve oranı ağırlıkça en az %10 olmalıdır.
i) Aromalı şurup veya meyveli şurup kullanılarak elde edilen tüketime hazır durumdaki ürünlerin özellikleri, aromalı içecek veya meyveli içeceğin özelliklerine uygun olmalıdır.
j) İçecek tozları suda veya önerilen sıvı gıdada çözünmelidir.
k) Bal aroması ilave edilerek aromalı şurup üretilemez.(Danıştay 10. Dairesinin 19.02.2008 tarihli kararı ile yürütmesi durdurulmuştur.)
l) Değişik meyvelerden üretilen pekmezlerin şekerler ile seyreltilmesi ve/veya çoğaltılması yoluyla, meyveli şekerli şurup, meyve pekmezi şurubu gibi isimlerle ürünler üretilemez.
Katkı maddeleri
MADDE 6 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler, 25/8/2002 tarihli ve 24857 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi – Gıdalarda Kullanılan Renklendiriciler Tebliği”, 21/9/2006 tarihli ve 26296 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi – Gıdalarda Kullanılan Tatlandırıcılar Tebliği” ile 22/12/2003 tarihli ve 25324 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi – Renklendiriciler ve Tatlandırıcılar Dışındaki Gıda Katkı Maddeleri Tebliği”ne uygun olmalıdır.
Aroma maddeleri
MADDE 7 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlere, “Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği”nin Gıda Aroma Maddeleri Bölümüne uygun aromalar ilave edilebilir.
Bulaşanlar
MADDE 8 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki bulaşan miktarları, 23/9/2002 tarihli ve 24885 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi – Gıda Maddelerinde Belirli Bulaşanların Maksimum Seviyelerinin Belirlenmesi Hakkında Tebliğ”deki limitlere uygun olmalıdır.
Pestisit kalıntıları
MADDE 9 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin üretiminde kullanılan meyvelerdeki pestisit kalıntı miktarları, 11/1/2005 tarihli ve 25697 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi – Gıdalarda Maksimum Bitki Koruma Ürünleri Kalıntı Limitleri Tebliği”ndeki limitlere uygun olmalıdır.
Hijyen
MADDE 10 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler, “Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği”nin Gıda Hijyeni Bölümünde yer alan genel kurallara ve 2/9/2001 tarihli ve 24511 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi – Mikrobiyolojik Kriterler Tebliği”ne uygun olarak üretilmelidir.
Ambalajlama ve etiketleme-işaretleme
MADDE 11 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin ambalajlanması, etiketlenmesi ve işaretlenmesinde “Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği”nin Ambalajlama ve Etiketleme – İşaretleme Bölümü ile 25/8/2002 tarihli ve 24857 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi – Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları Tebliği”nde yer alan hükümlerin yanı sıra aşağıdaki kurallara da uyulmalıdır:
a) Ürünlerin satış isimleri tanımlarda yer aldığı biçimde olmalıdır.
b) Gazlı olarak üretilen içeceklerde “gazlı” ifadesi ürün adı ile birlikte etiket üzerinde yer almalıdır. Bununla birlikte, meyveli içeceklerin gazlı olanları “meyveli gazoz”; aromalı içeceklerin gazlı olanları “aromalı gazoz” olarak da adlandırılabilir. Gazsız olan ürünlerde ise ürünün bu özelliği ürün etiketinde belirtilmeyebilir.
c) Bu Tebliğde yer alan meyveli ürünlerde tek bir çeşit meyve bulunuyorsa, ürün ismindeki “meyveli” ifadesi yerine söz konusu meyvenin adı kullanılabilir.
ç) Bu Tebliğde yer alan aromalı ürünlerde tek bir çeşit aroma bulunuyorsa, ürün ismi “…… aromalı ….. ” şeklinde ifade edilebilir.
d) Bu Tebliğde yer alan meyveli veya aromalı ürünler; iki farklı meyve veya aroma içeriyorsa, söz konusu meyvelerin veya aromaların ürün içindeki azalan sırasına göre; üç veya daha fazla farklı meyve veya aroma içeriyorsa, “karışık” ifadesi ile adlandırılmalıdır.
e) Meyveli içecekler, meyveli doğal mineralli içecekler, meyveli şuruplar ve meyveli içecek tozlarının etiketinde meyve oranı “en az % …..” şeklinde belirtilmelidir.
f) Meyveli şuruplar, aromalı şuruplar, meyveli içecek tozları ve aromalı içecek tozlarının etiketinde, ürünün seyreltme oranı veya hazırlama bilgisi veya kullanım bilgisi açık bir şekilde belirtilmelidir.
g) Doğal mineralli içeceklerin etiketinde “Doğal mineralli sudan üretilmiştir” ifadesi yer alabilir.
ğ) Doğal kaynak veya içme suyundan üretilen aromalı suların etiketinde “Doğal kaynak suyundan üretilmiştir” veya “İçme suyundan üretilmiştir” ifadesi yer almalıdır.
h) Kafein miktarı 1,0 mg/L’den fazla olan ürünlerde “Kafein içerir” ifadesi, marka ile aynı yüzeyde yer alan ürün adının altında, farklı ve dikkat çekici renkte ve büyüklükte belirgin bir şekilde yer almalı ve ürün etiketinde bu bileşenin miktarı belirtilmelidir. Kafein miktarı 1,0 mg/L’den düşük ürünlerde “kafein içermez” veya “kafeinsiz” ibaresi kullanılabilir.
ı) Kinin içeren ürünlerde “Kinin içerir” ifadesi, marka ile aynı yüzeyde yer alan ürün adının altında, farklı ve dikkat çekici renkte ve büyüklükte belirgin bir şekilde yer almalı ve ürün etiketinde bu bileşenin miktarı belirtilmelidir.
i) Doğal mineralli su içeren ürünlerin etiketinde, ürün 1,0 mg/L’den fazla florür içeriyorsa “Florür ihtiva eder”; 1,5 mg/L’den fazla florür içeriyorsa ürün adının altında, görünür bir şekilde “0-7 yaş grubundaki çocuklar için uygun değildir” ifadesi yer almalıdır.
Taşıma ve depolama
MADDE 12 – (1) Bu Tebliğde yer alan ürünlerin depolanmasında ve taşınmasında “Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği”nin Gıdaların Taşınması ve Depolanması Bölümündeki kurallara uyulmalıdır.
Numune alma ve analiz metodları
MADDE 13 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerden Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin Numune Alma ve Analiz Metodları bölümünde belirtilen kurallara uygun olarak numune alınmalı ve uluslararası kabul görmüş analiz metodları uygulanmalıdır.
Tescil ve denetim
MADDE 14 – (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünleri üreten ve satan işyerleri; tescil ve izin, ithalat işlemleri, kontrol ve denetim sırasında bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır. Bu hükümlere uymayan işyerleri hakkında 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun hükümlerine göre yasal işlem yapılır.
Denetim
MADDE 15 – (1) Bu Tebliğe ait hükümler, 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanuna göre, Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca denetlenir.
Yürürlükten kaldırılan mevzuat
MADDE 16 – (1) Bu Tebliğle, 30/10/1998 tarihli ve 23508 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi Alkolsüz İçecekler Tebliği” yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Halen faaliyet gösteren ve bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünleri üreten ve satan işyerleri, bu Tebliğin 5 inci maddesinin (k) bendinde yer alan “Bal aroması ilave edilerek aromalı şurup üretilemez.” hükmüne üç ay içinde, diğer hükümlerine ise bir yıl içinde uymak zorundadır. Bu süre içinde gerekli düzenlemeleri yapmayan üretim yerlerinin faaliyetine izin verilmez. Bu sürenin sonunda söz konusu üretim yerleri ile Tebliğ hükümlerine uymayan ürünleri satan işyerleri hakkında, 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun hükümlerine göre yasal işlem yapılır.
Yürürlük
MADDE 17 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 18 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

Resmi Gazete: 01.11.2007-26687
Alkolsüz İçecekler Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliği
(Tebliğ No: 2007/46)
MADDE 1 – 15/6/2007 tarihli ve 26553 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Alkolsüz İçecekler Tebliğinin 5 inci maddesinin birinci fıkrasına (l) bendinden sonra gelmek üzere (m) bendi eklenmiştir.
“m) Doğal mineralli içeceklere mineral madde ilave edilemez.”
MADDE 2 – Aynı Tebliğin 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“a) Ürünlerin satış isimleri tanımlarda yer aldığı biçimde olmalıdır. Doğal mineralli içeceklerin isimlendirilmesi sırasında ise, 1/12/2004 tarihli ve 25657 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Doğal Mineralli Sular Hakkında Yönetmelik”te yer alan ve katı tortu olarak hesaplanan mineral madde miktarlarına göre belirlenmiş olan ifadeler ürün adında yer almalıdır. Ürün adı marka ile aynı yüzeyde, farklı ve dikkat çekici renkte ve büyüklükte belirgin bir şekilde yer almalıdır.
b) Kola, tonik ve yapay soda hariç olmak üzere, gazlı olarak üretilen içeceklerde “gazlı” ifadesi ürün adı ile birlikte etiket üzerinde yer almalıdır. Bununla birlikte, meyveli içeceklerin gazlı olanları “meyveli gazoz”; aromalı içeceklerin gazlı olanları “aromalı gazoz” olarak da adlandırılabilir. Gazsız olan ürünlerde ise ürünün bu özelliği ürün etiketinde belirtilmeyebilir.”
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Halen faaliyet gösteren ve bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünleri üreten ve satan işyerleri, bu Tebliğ hükümlerine 15/6/2008 tarihine kadar uymak zorundadır. Bu süre içinde gerekli düzenlemeleri yapmayan üretim yerlerinin faaliyetine izin verilmez. Bu sürenin sonunda söz konusu üretim yerleri ile Tebliğ hükümlerine uymayan ürünleri satan işyerleri hakkında, 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun hükümlerine göre yasal işlem yapılır.
MADDE 3 – Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 4 – Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

Okul Öncesi Anaokul Yuva Kreş açma Ruhsatı İzni

Okul Öncesi Anaokul Yuva Kreş açma Ruhsatı İzni ve Yönetmeliği

ANKARA KURUMSAL DANIŞMANLIK olarak İstanbul Ankara ve İzmir ofislerimizle Okul öncesi Kreş Yuva ve Anaokulu Eğitim Tesisleri kuruluşu Ruhsat izni dosya hazırlama ve ilgili kurumlarda işlemlerin takibi Danışmanlık hizmetleri vermekteyiz

 

Saygılarımızla

ANKARA KURUMSAL DANIŞMANLIK

 

Genel Koordinatör

Turgay Turan

 

    ÖZEL KREŞ VE GÜNDÜZ BAKIMEVLERİ VE ÖZEL ÇOCUK KULÜPLERİ KURULUŞ VE İŞLEYİŞ ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

    Özel Kreş Ve Gündüz Bakımevleri İle Özel Çocuk Kulüpleri Kuruluş Ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik

    Resmi Gazete Tarihi: 08/10/1996

    Resmi Gazete Sayısı: 22781

    İKİNCİ BÖLÜM : Kuruluş Açma İşlemleri

    Başvuru ve İstenecek Belgeler

    Madde 5 – (Değişik madde: 12/11/2008- 27052 S.R.G Yön/2.mad.)

    Kuruluş açmak isteyen kişiler kuruluş binasının adresini belirten bir dilekçe ile İl Müdürlüğüne başvururlar. Yetki Belgesi verilmeden önce kuruluşun açılması düşünülen binaya ait Yapı Kullanım İzin Belgesi/İskan Raporu kurucu tarafından İl Müdürlüğüne teslim edilir. Kuruluş binası meslek elemanları tarafından yerinde incelenerek binanın uygun şartları taşıyıp taşımadığına karar verilir. Binanın uygun görülmesi halinde kurucudan aşağıdaki belgeler istenir;

       a) T.C. Kimlik Numarasının beyanı,

       b) Adli sicil kaydının bulunmadığına ilişkin yazılı beyan,

       c) Hizmete açılmak istenen kuruluşa ait binanın adresi,

       ç) Bulaşıcı hastalığı olmadığına ilişkin sağlık raporu

    Kurucularda aranacak şartlar

    Madde 6 – (Değişik madde: 05/10/2000 – 24191 s. RG. Yön/1. md.)

    (Değişik fıkra: 12/11/2008- 27052 S.R.G Yön/2.mad.) Kuruluş açacak veya açılmış bir kuruluşu devir alacak olan kişilerde aşağıdaki şartlar aranır.

    a) Türkiye Cumhuriyeti uyruklu olmak,

    b) Medeni hakları kullanmak ehliyetine sahip olmak,

    c) Taksirli suçlar hariç olmak üzere, ağır hapis veya 6 aydan fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar bile, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolaylı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı suçlardan dolayı hükümlü bulunmamak.

    Özel hukuk Tüzel Kişileri açacağı veya devir alacağı kuruluşlar için bir temsilci gösterir. Tüzel kişilerin kuruluş binası ile ilgili hazırlayacağı belgelerin yanısıra temsilcisinden de yukarıda belirtilen gerçek kişiler için geçerli şartlar aranır.

    Yetki Belgesi

    Madde 7 – Kuruluş açmak isteyen kişinin 6 ncı maddede belirtilen şartlara sahip olması halinde tefriş ve donanım çalışmalarına başlayabilmesi için İl Müdürlüğünce Kuruluş Açma Yetki Belgesi verilir. Bu belge kuruluşun işletmeye açılması için alınması gerekli izin anlamında olmayıp kişinin kuruluş açabilmek için gerekli şartlara sahip olduğunu belirten belgedir.

    Açılış izni İçin Gerekli Belgeler

    Madde 8 – (Değişik madde: 12/11/2008- 27052 S.R.G Yön/4.mad.)

    Kuruluş açacak veya açılmış bir kuruluşu devir alacak olan şahıslardan aşağıda belirtilen belgeler ikişer nüsha olarak istenir.

       a) Sorumlu Müdür ve Grup Sorumlularının Türk vatandaşı olması halinde, T.C. Kimlik Numarası ile birlikte istenecek belgeler;

       1) Öğrenim durumunu gösterir belge,   

    2) Adli sicil kaydının bulunmadığına ilişkin yazılı beyan,   

    3) Bulaşıcı hastalığı olmadığına ilişkin sağlık raporu

       b) Sorumlu Müdür ve Grup Sorumlusunun yabancı uyruklu olması halinde istenecek belgeler;

       1) Pasaport Örneği,   

    2) Çalışma İzin Belgesi,   

    3) Emniyet Müdürlüklerinden alınacak İkamet Tezkeresi,   

    4) Yurt dışından alınan diplomaların Yükseköğretim Kurulunca denkliğinin tanındığına dair belgenin bir örneği,   

    5) Görev alacağı kuruluşun benzeri kuruluşlarda en az iki yıl sorumlu müdür veya grup sorumlusu olarak çalışmış olduğuna dair belgenin ve Türkçe tercümesinin noter onaylı örneği,   

    6) Milli Eğitim Bakanlığına bağlı kurumların Yabancılar İçin Türkçe Programına katılarak alınan belgenin bir örneği, bu belgenin olmaması halinde il/ilçe milli eğitim müdürlüklerince oluşturulacak komisyon tarafından, çocuklarla iletişim kurabilecek düzeyde Türkçe bildiğinin tespitine ilişkin olarak verilecek belgenin bir örneği,

    7) Alanında daha önce görev yaptıysa idari ve adli ceza almadığını gösterir belgenin, ilk defa görev alacakların ise adli ceza almadığını gösterir belgenin ve Türkçe tercümesinin noter onaylı örneği,   

    8) Bulaşıcı hastalığı olmadığına ilişkin sağlık raporu   

    c) Kuruluşun açılacağı bina ile ilgili olarak istenecek belgeler;

       1) Binanın bütün bölümlerini gösterir Bayındırlık Müdürlüğünden alınacak tasdikli planı ve uygunluğunu gösterir rapor,   

    2) Binanın tapu senedi veya kira kontratosu,   

    3) Kuruluşun, bir apartman katında veya toplu konut alanlarındaki müstakil bir binada hizmete açılması halinde yönetim planında belirtilen yetkiye dayanılarak apartman veya toplu konut yöneticilerinden alınacak izin belgesi,   

    4) Yangın güvenliği yönünden İtfaiye Müdürlüğünden alınacak rapor,   

    5) Binanın trafik emniyetine ve genel ahlak kurallarına uygun bir yerleşim alanında olduğuna dair il/ilçe emniyet müdürlüğünden alınacak rapor,    

    6) Binanın fiziki şartları ile bulunması gereken araç ve gereçlerin kuruluşa uygunluğunu gösterir İl Müdürlüğünce hazırlanacak inceleme raporu,

       ç) Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri ve Özel Çocuk Kulüpleri Yönetmeliğinde belirlenen esaslar çerçevesinde Ek’teki forma göre hazırlanacak Kuruluş İç Hizmet Yönergesi

    Açılış İzni İçin İşlemler

    Madde 9 – Bir kuruluşun açılıp faaliyete geçebilmesi, aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde olur;

    a) Kuruluş açma yetki belgesi alındıktan sonra üç ay içinde 8 inci maddede belirtilen Kuruluş Açma İzin Belgesi için gerekli belgeler hazırlanarak ikişer adet dosya halinde, incelenmek üzere kurucu tarafından İl Müdürlüğüne teslim edilir. Bu süre içinde kuruluşa çocuk kabulü yapılmaz. Üç ay içinde dosyalarını tamamlayamayan kurucuların kuruluş açma yetki belgeleri iptal edilir.

    b) İki dosya olarak düzenlenen tüm belgelerin belirlenen esaslara uygun olması halinde, kuruluşun hizmete açılabilmesi, İl Müdürlüğünün teklifi ve Valiliğin Onayı ile gerçekleşir. Tüm belgeleri tasdik edilen dosyalardan biri İl Müdürlüğünde kalır, diğeri ise Açılış İzin Belgesi düzenledikten ve imzaladıktan sonra kurucuya imza karşılığında verilir. Açılış Onayının bir örneği Genel Müdürlüğe gönderilir.

    c) (Değişik bent: 12/11/2008- 27052 S.R.G Yön/5.mad.) Açılış İzin Belgesi verilen her kuruluşu işveren ve işyerinin ismi ve yaptığı işin çeşidi ile devir ve nakil edilen her kuruluşun durumu bir ay içinde İl Müdürlüğünce o yerin bağlı bulunduğu Çalışma Müdürlüğü’ne ve Defterdarlığı’na bildirilir.

    Kuruluşa Çocuk Kabulü

    Madde 10 – Valilikten açılış onayı alınıp, açılış izin belgesi düzenlenen kuruluşa çocuk kabulü yapılır ve kuruluş hizmete geçer.

    Personel Çalışma İzni

    Madde 11 – Personel çalışma izni aşağıdaki esaslar çerçevesinde verilir;

    a) Açılış izin belgesi verilen kuruluşun kurucusu veya sorumlu müdürü, açılış izin belgesini aldığı tarihten itibaren en geç bir ay içinde, kuruluşta istihdam edilecek her personel için 8 inci maddenin (a) bendinde belirtilen belgeleri ikişer nüsha halinde düzenleyerek İl Müdürlüğüne teslim eder.

    b) İl Müdürlüğünce, personelin belgeleri 12 nci madde de belirtilen şartlara uygunluğu açısından değerlendirilir ve tasdik edilir.

    c) Personelin belgeleri ve çalışma onayının birinci nüshası İl Müdürlüğünde, ikinci nüshası ise kuruluşta muhafaza edilir. İl Müdürlüğünce tasdik edilmeyen personel kuruluşta çalışamaz,

    d) Aynı işlem yeni alınacak personel için de yerine getirilir.

    e) Sorumlu Müdürün çeşitli nedenlerle izine ayrılması halinde, yerine kuruluşta bulunan, Yönetmeliğin 12 nci maddesinin (a) alt bendindeki özelliklere sahip en kıdemli meslek elemanı vekil bırakılır ve değişiklik İl Müdürlüğüne bildirilir.

    ÜÇÜNCÜ BÖLÜM : Kuruluş Personelinin Nitelik ve Sorumlulukları ile Çocukların Gruplandırılması

    Kuruluş Personelinin Nitelik ve Sorumlulukları

    Madde 12 – Kuruluş personelinin nitelik ve sorumlulukları ve personelde aranacak şartlar aşağıda gösterilmiştir.

    A) (Değişik bent: 12/11/2008- 27052 S.R.G Yön/6.mad.) Sorumlu Müdür

       Kuruluşun amacına uygun olarak işleyişi ile ilgili idari konularda her türlü işlemden, kuruluştaki çocukların eğitim, bakım ve beslenmelerinin sağlık kurallarına uygun, sevgi ve ilgiye dayalı bir ortamda sağlanmasından, çocukların fiziksel, zihinsel, duygusal ve sosyal gelişimlerine yardımcı olunmasından, onlara temel değer ve alışkanlıkların kazandırılmasından, birinci derecede sorumlu olan kuruluş müdürü, aşağıda belirtilen niteliklere sahip olmalıdır;

       a) Kreş ve Gündüz Bakımevlerinde,

       1) Sosyal Hizmet, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi, Psikoloji alanlarından birinde 4 yıllık yüksek öğrenim yapmış olmak,   

    2) Yüksek Öğrenim Kurumlarının Okul Öncesi Eğitimi, Anaokulu Öğretmenliği Lisans veya Önlisans, Çocuk Gelişimi Önlisans programlarından birinden mezun olmak,   

    3) (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilen öğrenim şartlarını taşıyan kişilerin bulunamaması halinde, sınıf öğretmeni unvanına sahip olmak,

       b) Çocuk Kulüplerinde,

       1) Sosyal Hizmet, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi, Psikoloji alanlarından birinde 4 yıllık yüksek öğrenim yapmış olmak,   

    2) Sınıf Öğretmeni unvanına sahip olmak,

       c) Kreş ve Gündüz Bakımevleri ve Çocuk Kulüplerinin bir arada açılması halinde,

       1) Sosyal Hizmet, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi, Psikoloji, Okul Öncesi Eğitimi, Anaokulu Öğretmenliği alanlarından birinde 4 yıllık yüksek öğrenim yapmış olmak,   

    2) (1) numaralı alt bentte belirtilen öğrenim şartlarını taşıyan kişilerin bulunamaması halinde, sınıf öğretmeni unvanına sahip olmak.

       Yukarıdaki şartlara sahip bulunan kurucular aynı zamanda kuruluşun sorumlu müdürü de olabilirler.

       Bir kişi, birden fazla kuruluşun sorumlu müdürü olamaz, grup sorumlusu olarak görev yapamaz ve çalışma saatleri içinde başka bir işte çalışamaz.

       B) (Değişik bent: 12/11/2008- 27052 S.R.G Yön/6.mad.) Grup Sorumlusu

        Grubundaki çocukların fiziksel, zihinsel, duygusal, sosyal gelişimlerini sağlamak, onlara temel değer ve alışkanlıkları kazandırmak üzere gerekli faaliyetleri bir program dahilinde uygulamak, eğitim, bakım ve temizliklerinin sağlık kurallarına uygun, sevgi ve ilgiye dayalı bir ortamda yerine getirilmesine yardımcı olmakla yükümlü olan Grup Sorumlusu aşağıda belirtilen niteliklere sahip olmalıdır;

       a) Kreş ve Gündüz Bakımevlerinde,

       1) Sosyal Hizmet, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi, Psikoloji alanlarından birinde 4 yıllık yüksek öğrenim yapmış olmak,   

    2) Yüksek öğrenim kurumlarından mezun olup, okul öncesi öğretmeni unvanını almış olmak,   

    3) Kız Meslek Lisesi Çocuk Gelişimi ve Eğitimi mezunları ile söz konusu okullardan mezun olup, alanları ile ilgili lisans diploması almış olmak,

    4) 0-2 yaş grubundaki çocuklar için Sağlık Meslek Lisesi mezunu hemşire olmak

       b) Çocuk Kulüplerinde,

       1) Sosyal Hizmet, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi, Psikoloji alanlarından birinde 4 yıllık yüksek öğrenim yapmış olmak,   

    2) Sınıf Öğretmeni unvanına sahip olmak

    C) Çocuk Bakıcısı

    Çocukların bakım ve temizlik işlerini grup sorumlusunun denetiminde yerine getirmekle yükümlü olan çocuk bakıcılarında en az ilkokul öğrenimi görmüş olma şartı aranır.

    D) Ayrıca kuruluşta iş hacmine göre yemek, temizlik ve diğer hizmetler için yeterli sayıda personel istihdam edilir. Bu personel için en az ilkokul diploması ve okuryazarlık belgesi almış olma şartı aranır.

    E) Kuruluşlar kendi çalışma saat ve düzenleri açısından gerekli gördükleri takdirde, yönetim ve grup sorumluluğu dışında; kendi branş dallarında istihdam edilmek üzere Sosyal Hizmetler, Psikoloji, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi, Müzik, Resim, Bilgisayar, Yabancı Dil ve benzeri mezunu elemanları da görevlendirebilirler. Söz konusu şahısların branşları ve görevlendirilme şekillerinin İl Müdürlüklerine bildirilmesi zorunludur.

    (Ek paragraf: 05/10/2000 – 24191 s. RG. Yön/2. md.) Kuruluşlarda görev alacak personelde, çağdaş ve Atatürk İlke ve Devrimlerine uygun, uygar, aşırılığa kaçmayacak sade bir kılık kıyafette olma şartı aranır.

    F) (Değişik fıkra: 21/10/1997 – 23147 s. RG. Yön/1. md.) Kuruluşlarda görev alacak personel evrakının onaya sunulduğu tarihte, sorumlu müdür hariç tüm personelde kadınlarda 50 erkeklerde 55 yaşından gün almamış olma şartı aranır.

    Gruplandırma

    Madde 13 – Gruplandırma çocukların yaşları esas alınmak üzere genel gelişimlerine göre ve aşağıdaki esaslar çerçevesinde oluşturulur.

    a) 0 – 24 aylık bebekler ve yeni yürüme çağındaki çocuklar

    b) 25 – 48 aylık çocuklar,

    c) 49 – 72 aylık çocuklar,

    d) (Değişik bent: 12/11/2008- 27052 S.R.G Yön/7.mad.) 7-11 yaşındaki çocuklar   

    e) (Ek bent: 12/11/2008- 27052 S.R.G Yön/7.mad.) 12-14 yaşındaki çocuklar

    Gruplardaki Çocuk ve Personel Sayısı

    Madde 14 – Gruplardaki çocuk ve personel sayısı aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde düzenlenir;

    a) 0 – 2 yaş grubunda en çok 10 çocuk bir grup oluşturulur.

    Her grup için bir grup sorumlusu ve en az bir çocuk bakıcısı görevlendirilir.

    b) 2 – 6 yaş grubunda ise en çok 20 çocuk bir grup oluşturur. Her grup için en az bir grup sorumlusu ve bir çocuk bakıcısı görevlendirilir.

    Özel Çocuk Kulüplerinde, sabahçı ve öğlenci çocuklara yönelik iki bölümde hizmet verilir. Gruplar en fazla 20 çocuktan oluşur. Öğretim dönemlerinde sabah ve öğleden sonra gelen çocukların toplamı bir grup için belirlenen miktarı geçemez. Her grup için bir grup sorumlusu görevlendirilir.

    DÖRDÜNCÜ BÖLÜM : Kuruluşun Durumu

    Kuruluşun İskan Durumu

    Madde 15 – Kuruluşun iskan yönünden taşıması gerekli özellikler şunlardır:

    a) Kuruluş çocuklar için tehlike yaratmayacak, sakin ve ulaşıma elverişli bir yerde kurulmalıdır.

    b) Kuruluşun, çocukların rahatça oynayabilecekleri, içinde çeşitli bahçe oyuncaklarının bulunduğu bir bahçesi olmalıdır. Binaların teras katları bahçe olarak kabul edilemez.

    c) Kuruluş, bahçe içinde müstakil tek veya çok katlı bir binada kurulabileceği gibi apartmanda veya toplu konut alanlarındaki yapılarda da hizmete açılabilir. Çok katlı bir binada hizmet verilmek istenmesi durumunda, binanın zemin katının üst katları ile bağlantılı olarak kullanıma hazır hale getirilmiş olması gerekir.

    d) Kuruluşun çok katlı bir binada hizmete açılması halinde, söz konusu binada çocuklar için tehlike yaratabilecek fırın, tüpgaz deposu, boya atölyesi ve benzeri bir işletmenin bulunmaması gerekir.

    e) Aynı kurucu ve sorumlu müdür yönetiminde, Özel Kreş ve Gündüz Bakımevi ile Özel Çocuk Kulübünün aynı binada veya aynı bahçe içerisinde bir arada işletilmek istenmesi halinde, Kreş ve Gündüz Bakımevi ile Çocuk Kulübünün giriş ve çıkış kapılarının ayrı olması bağımsız bölüm ve dairelerden oluşması şartı aranır.

    f) 0 – 2 yaş grubuna hizmet verecek bir kuruluş, bahçesi olma şartı aranmaksızın çok katlı bir binanın herhangi bir bölümünde uygunluğu saptandığı takdirde, hizmete açılabilir.

    Emniyet ve Trafik Güvenliği

    Madde 16 – Kuruluş emniyet ve trafik yönünden şu özellikleri taşımalıdır;

    Kuruluşun bulunduğu yer, genel ahlak kurallarına uygun özellikler taşımalıdır.

    Binanın bulunduğu yer, çocukların geliş – gidişlerinde trafik yönünden uygun ve emniyetli olmalıdır.

    Yangından Korunma ve Isıtma

    Madde 17 – Kuruluş, yangından korunma ve ısıtma sistemi açısından aşağıdaki şartlara uygun bir düzenlemeye sahip olmalıdır;

    Kuruluşta, yeterli sayıda yangın söndürme cihazı ve malzemesi bulunmalı, yangın için gerekli önlemler alınmalıdır.

    Kuruluşta ısıtma kaloriferle yapılmalıdır. Ancak bölgesel farklılıklar göz önüne alınarak kalorifer sisteminin kurulamayacağı yörelerde diğer ısıtma araçları kullanılabilir.

    Kuruluşlarda Aranacak Diğer Özellikler

    Madde 18 – Kuruluşlarda aranacak diğer özellikler şunlardır;

    Kuruluşta, bir idare odası veya bölümü oluşturulmalıdır.

    Oyun, yatak ve çalışma odaları bol ışık almalıdır.

    Çocukların bulunduğu oda ve salonlarda, taban çocukların sağlığına zarar vermeyecek, kolaylıkla silinip temizlenebilen bir madde ile döşenmelidir.

    Çocukların bulunduğu oda ve salonların duvarları kolaylıkla silinip temizlenebilen bir madde ile boyanmalı veya kaplanmalıdır.

    Çocuk Kulübünde, çalışma bölümlerinin bütünü, bir dershane izlenimi yaratmayacak biçimde tefriş edilmelidir.

    f) Grup odaları çocukların yaş gruplarına uygun eşyalar ve psiko – sosyal gelişimlerine yardımcı eğitim araç ve gereçleri ile donatılmalıdır.

    g) Gruplarda çeşitli etkinliklerin yapılabileceği, evcilik, blok, masa oyunları, fen ve tabiat, müzik köşeleri oluşturulmalıdır.

    h) Günlük faaliyetlerin sergilenebileceği bir faaliyet panosu ve malzeme dolapları bulunmalıdır.

    I) Merdivenlerde çocukların güvenliğini sağlayabilecek nitelikte emniyet korkulukları bulunmalıdır.

    i) Kalorifer ve diğer ısınma araçları çocuklar için tehlike yaratmayacak şekilde korunmalıdır.

    j) Çocuk karyolaları en az bir kişinin rahatlıkla geçebileceği aralıkla düzenlenmeli ve emniyet altına alınmalıdır. Ranza kullanılmamalıdır. Zeminin ahşap olması ve yalıtımın iyi yapılması halinde 25 – 30 cm yüksekliğinde yaylı yer yatağı, 0 – 2 yaş grubunda ise sabit karyola kullanılmalıdır.

    k) Kuruluşta, her 10 çocuğa bir tuvalet ve lavabo bulunmalı ve bunlar çocukların rahatlıkla kullanabilecekleri büyüklük ve yükseklikte olmalıdır. 2 yaşına kadar olan çocuklar için adaptör kullanılmalı, portatif tuvalet kullanılmamalıdır.

    Çocuk Kulüpleri için, yaş grubuna uygun olarak, tuvaletler bölmelere ayrılmalı veya kız ve erkek çocuklar için ayrı tuvaletler kullanılmalıdır.

    l) Kuruluşun yeterli büyüklükte bir mutfağı olmalı, çocukların yiyeceklerinin saklanması, hazırlanması, dağıtımı, malzemelerin temizlenmesi için uygun yerler ile gerekli araç ve gereçler bulunmalıdır. Mutfakta kullanılacak olan tencere, tabak, bardak gibi gereçlerin çelik, porselen veya cam türü malzemelerden oluşması şarttır.

    m) Binanın tümünün havalandırılması için gerekli önlemler alınmalı ve mutfakta aspiratör bulunmalıdır.

    n) 0 – 2 yaş grubu çocuklar için ayrı bir emekleme bölümü bulunmalıdır. Bölüm temiz, düzenli ve çocukların güvenliğini sağlayacak nitelikte olmalıdır.

    o) 0 – 2 yaş grubu için ayrı bir bez değiştirme bölümü olmalı, bu bölümde kirli, temiz bez ve çamaşırlar için ayrı dolaplar bulunmalıdır.

    ö) Her çocuğun özel eşyalarının konulacağı dolaplar olmalıdır.

    p) Kuruluşta, yeterli sayıda ayakkabılık ve portmanto olmalıdır.

    r) Kuruluşta, bir sağlık bölümü olmalı, gerekli ilaç ve ilk yardım malzemelerini içeren bir ecza dolabı bulunmalıdır.

    s) Kuruluşun bahçesinde çocukların dinlenme ve oyunları için gerekli araç ve gereçler bulunmalıdır.

    ş) Kuruluşun her türlü tesisatı genel hijyen kurallarını bozmayacak şekilde temiz ve düzenli olmalıdır.

    BEŞİNCİ BÖLÜM : Kuruluşun İşleyişine ilişkin Esaslar

    Kapasite tespiti

    Madde 19 – Kuruluşların kapasite tespiti aşağıdaki şekilde yapılır:

    a) Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri;

    1 – Sabit karyola kullanılması durumunda; kapasite çocuklar için ayrılan uyku odalarının büyüklüğüne göre hesaplanır. Uyku odalarında her bir çocuğa en az 2 M

    alan ve 6 m

    hava düşecek şekilde hesaplama yapılarak kuruluşun toplam kapasitesi bulunur. Ancak kuruluşta uyku odalarına denk, yaklaşık büyüklükte oyun odalarının bulunması gerekmektedir. Oyun odaları kapasiteye dahil edilemez.

    2 – Portatif karyola kullanılması durumunda; kapasite, uyku ve oyun için gösterilen bölümlerin büyüklüğüne göre hesaplanır. Portatif karyolaların kurulması, kaldırılması ve depolanması çocukların temel gereksinimlerini engellemeyecek, gelişim ve sağlıklarına zarar vermeyecek şekilde olmalıdır.

    3 – 0 – 2 yaş grubu için portatif karyola kullanılmaz.

    b) Özel Çocuk Kulüplerinde;

    1 – Kapasite, çocuklar için ayrılan çalışma ve oyun odalarının büyüklüğüne göre tespit edilir. Bu bölümlerde her bir çocuğa 2 M

    alan 6M3 hava düşecek şekilde hesaplama yapılır ve toplam kapasite bulunur.

    Ayrıca çocukların dinlenebileceği küçük bir dinlenme odası ayrılır. Bu bölüm kapasiteye dahil edilmez.

    2 – Kuruluşta, çocukların tam gün bulanabileceği sömestr ve yaz tatiline rastlayan dönemlerde, yukarıda belirtilen şekilde tespit edilen kapasitenin üzerinde çocuk kabulü yapılmaz,

    Kuruluşa Çocuk Kabulü

    Madde 20 – Kuruluşa çocuk kabulünde, velinin dilekçesi, çocuğun T.C. Kimlik Numarası , çocuğun boğaz ve gaita kültürü ile sağlık raporu, yeteri kadar fotoğraf istenir. Bulaşıcı hastalığı, ağır ruhsal, zihinsel engeli olan çocuklar kuruluşa alınmaz.

    Kuruluşun Çalışma Gün ve Saatleri

    Madde 21 – Kuruluşlar mesai gün ve saatleri dahilinde hizmet verirler. Hafta içi mesai saatlerine ilave olarak gece saatlerinde, hafta sonu tatilleri ve diğer günlerinde de faaliyetlerini sürdürmek isteyen kurucular, bir dilekçe ile İl Müdürlüklerine başvururlar. Kuruluşların söz konusu gün ve saatlerde hizmetlerine devam edebilmeleri, İl Müdürlüğünün kabul ve teklifi ile Valiliğin Onayına bağlıdır. Gerekli personel temin edildiği takdirde gece ve tatil günlerinde çalışacak kuruluşlarda sorumlu bir nöbetçi ve çocuk sayısına göre grup sorumlusu ve çocuk bakıcısı bulundurulur.

    Kuruluşlarda yarım günlük ve saatlik bakım hizmeti de verilebilir. Yarım günlük ve saatlik bakım hizmeti İl Müdürlüğünün kabul ve teklifi ile Valiliğin Onayına bağlıdır.

    Kuruluşun Tatil Edilmesi

    Madde 22 – Kuruluş, bulunduğu yörenin iklim koşulları ve tadilat nedeniyle en çok 2 ay tatil edilir.

    Kuruluşun tatil edileceği, 1 ay önceden velilere ve İl Müdürlüğüne yazılı olarak bildirilir. Velilerin mağdur edilmemesi için uygun koşullar sağlanır.

    Kuruluşun tatil edilebilmesi, kurucunun gerekçeli önerisinin İl Müdürlüğünün kabul ve teklifi ile Valiliğin Onayına bağlıdır.

    Kuruluşun Geliri

    Madde 23 – Kuruluşun geliri, çocukların bakımı, beslenmesi ve eğitimi için velilerden alınacak ücretlerden ibarettir.

    Ücret Tespiti

    Madde 24 – Ücretlere ilişkin uygulama aşağıda belirtilen esaslara uygun olarak yerine getirilir;

    a) Açılış izni almış olan kuruluşlarda velilerden alınacak aylık ücret miktarları her yıl mali yıl başlangıcından en geç iki ay sonra il düzeyinde kurulacak bir komisyonca tespit edilir. Komisyonda belirlenen ücretler Valiliğin Onayına sunulur. Valiliğin onayından sonra yürürlüğe girer. Yeni ücretler en geç Mali yıl başını takip eden üçüncü ay başından itibaren uygulanır.

    Ücretler gerek görüldüğünde yıl içinde günün şartlarına bağlı olarak Komisyonca bir kere daha düzenlenir.

    Uygulanacak ücretler, kuruluşun velilerce görülebilecek bir yerine asılır.

    b) Ücret tespit komisyonu, Valiliğin Başkanlığında veya görevlendireceği bir Vali Yardımcısı başkanlığında İl Müdürü, Belediye, Defterdarlık, Ticaret Müdürlüğü temsilcileri ile il dahilindeki kurucuların kendi aralarında bir yıl için seçecekleri bir temsilciden kurulur.

    c) Ücret tespiti, çevrenin sosyo – ekonomik şartları dikkate alınarak, kuruluşun personel iaşe, kira, ısıtma ve diğer cari giderler ile amortismanlar hesaplanarak yapılır.

    d) Ücret artış oranları, kanuni kira artış yüzdesi, gıda endekslerindeki artış yüzdesi, personel ücret artışları yüzdesi, elektrik – havagazı ve su artışları yüzdesi, resmi yakıt fiyatlarındaki artış yüzdesi hesaplanarak bunların çocuk başına maliyet artışlarına yansıyan ortalama miktarları bulunarak tespit edilir.

    e) İl’de birden fazla Özel Kreş ve Gündüz Bakımevi ve Özel Çocuk Kulübü bulunduğu takdirde tesis, tefriş ve buna benzer farklar dikkate alınmak suretiyle taban ve tavan ücret miktarları tespit edilir.

    f) Tespit edilen ücretlere beslenme, kırtasiye ve temizlik malzemelerine ait giderler dahildir.

    g) Ücret tespit komisyonu tatil, gece, yarım gün ve saatlik bakım ücretlerini de ayrıca tespit eder.

    h) Belirlenen miktarın üzerinde ücret aldıkları tespit edilen kuruluşlar hakkında 28 inci maddenin (b) bendi hükümleri çerçevesinde işlem yapılır.

    Ücret Tahsili

    Madde 25 – Tespit edilen ücret kuruluşlarca ayın başında peşin olarak alınır. Kuruluşlar bir aylık ücretten fazla peşin ödeme için velileri zorlayamaz, bono, senet ve benzeri uzun süreli bağlantı isteğinde bulunamaz.

    Ücret İadesi

    Madde 26 – Çocuğun herhangi bir nedenle kuruluştan ayrılması halinde, ücret iade edilmez, Ancak kuruluş tarafından çocuğun çıkartılması halinde bakiye ücret iade edilir.

    Ücretsiz Bakım

    Madde 27 – İl Müdürlüğü kuruluşların kapasitelerine göre en az iki çocuk olmak üzere % 5 ücretsiz kontenjan kullanılır. Bu sayı, kuruluşun kapasite sayısı haricinde kullanılır.

    İl Müdürlüğü bu ücretsiz kontenjanı aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde ve Sosyal Çalışmacı tarafından düzenlenecek sosyal inceleme raporuna göre değerlendirilir;

    a) Ekonomik gücü yeterli olmayan ailelerin çocukları,

    b) Anne ve babası ölü olup, bir yakını tarafından bakılan çocuklar,

    c) Anne veya babası ölü olup, diğer ebeveyni çalışan çocuklar,

    d) Çalışmak zorunda olan ve boşanmış kişilerin çocukları,

    e) Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kadın Misafirhanelerinde bulunan kadınların çocukları,

    f) Cezaevlerinde bulunan kadın mahkumların çocukları.

    İl Müdürlüklerince uygun görülmesi halinde kuruluşlara ücretsiz olarak yerleştirilir.

    Ücretsiz olarak yerleştirilen çocukları bakmayı kabul etmeyen kuruluşlar hakkında 28 inci madde hükümleri uygulanır.

    Teftiş ve Denetim

    Madde 28 – (Değişik madde: 05/10/2000 – 24191 s. RG. Yön/3. md.)

    Kuruluşların teftiş ve denetimleri aşağıdaki esaslara göre yapılır;

    a) Kuruluşlar İl Müdürlüklerince yılda en az bir kere denetlenir. Gerektiğinde Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü Müfettiş ve yetkili elemanlarınca da denetlenir ve teftişe tabi tutulur. Teftiş ve denetim esnasında istendiği takdirde, kuruluş yetkilileri denetleyicilere her türlü belgeyi sunmak ve kolaylık göstermekle yükümlüdür.

    b) Kuruluşların faaliyetlerinin geçici olarak durdurulması şu hallerde olur;

    1) Genel ahlak kurallarına aykırı hareketi tespit edilenler,

    2) (Ek alt bend: 05/10/2000 – 24191 s. RG. Yön/3. md.) Atatürk İlke ve Devrimlerine uygun, uygar, aşırılığa kaçmayacak sade bir kılık kıyafette olma şartına uymadığı tespit edilenler.

    3) Belirlenen ücretten fazla ücret aldığı tespit edilenler,

    4) Belirlenen kapasitenin üstünde çocuk kabul etme ve bakmada ısrar edenler,

    5) Mevzuat hükümlerine aykırı harekette bulunanlar,

    6) 10 uncu maddeye aykırı olarak çocuk kabulü yapanlar.

    c) Denetim ve teftiş sonucu (b) bendinde sayılan hususların tespiti halinde aksaklıklar İl Müdürlüğünce yazılı olarak kuruluşlara bildirilir. Kuruluşlar bir ay içinde belirtilen aksaklıkları düzeltmek ve gidermek mecburiyetindedirler.

    d) Verilen süre içerisinde belirtilen aksaklıkları gidermeyen kuruluşların faaliyetleri İl Müdürlüğünün teklifi Valiliğin Onayı ile Emniyet Müdürlüğü elemanları tarafından durdurulur.

    e) Geçici olarak durdurulma süresi; genel ahlak kurallarına aykırı hareketlerin tespiti halinde bir hafta, diğer durumlarda ise üç gündür.

    f) Faaliyetleri geçici olarak durdurulmasına rağmen aynı aksaklıkların yinelenmesi halinde ise kuruluşların faaliyetleri sürekli olarak durdurulur.

    g) Faaliyetleri sürekli olarak durdurulan kuruluşlar, ilgili bütün belgelerini onbeş günlük süre içinde İl Müdürlüğüne teslim etmek zorundadırlar.

    h) Kuruluların faaliyeti durdurulduğunda peşin alınan ücretten kuruluşun faaliyette bulunmadığı günlere düşen pay velilere geri verilir.

    Bakımları ve sorumlulukları altında bulunan çocuklara karşı ihmali görülen veya herhangi bir suç işleyen kuruluş görevlileri hakkında, Türk Ceza Kanunu hükümlerine ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun 27 nci maddesine göre işlem yapılır.

    ALTINCI BÖLÜM : Çeşitli Hükümler

    Devir ve Nakil

    Madde 29 – Devir ve nakil ile ilgili işlemler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır;

    a) Kuruluşun diğer bir gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisine devrinde yeni kurucular Kuruluş Açma Yetki Belgesi aldıktan sonra, taraflar noterden alacakları devir senedi ile İl Müdürlüğüne başvururlar. Kuruluşu devir alacak olan şahıslardan, devir senedine ilave olarak, 5 inci maddedeki kurucu belgeleri ile 8 inci maddenin (b) bendinin 4 no.lu alt bendinde belirlenen belgelerin 2 şer nüsha olarak tanzimi istenir.

    b) Kuruluşların başka bir adrese nakillerinde ise, nakilden önce kurucular yeni gayrimenkule ait adreslerini içerir bir dilekçe ile İl Müdürlüğüne başvurur. İl Müdürlüğünce en kısa sürede belirtilen adrese gidilerek yerinde inceleme yapılır. Binanın uygun bir yapıya sahip olduğunun belirlenmesi halinde, kurucudan yeni binaya ait 8 inci maddenin (b) bendinde belirlenen belgelerin 2 şer nüsha olarak tamamlanması istenir. İki dosya halinde düzenlenen belgeler İl Müdürlüğünce Valilik Onayına sunulup nakil izni alındıktan sonra kuruluşun yeni adresine nakil işlemi gerçekleşir.

    c) Kuruluşların devir ve nakillerinde gerekli belgelerden oluşan ikişer adet dosyanın Valilikçe onaylanmasından sonra yeni kurucu adına veya yeni bina için açılış izin belgesi düzenlenir. Kuruluşların devir veya nakillerine ait onayların bir nüshası Genel Müdürlüğe gönderilir.

    İl Müdürlüğüne haber vermeden devir yapan, devir alan ve nakil yapanlara özel kuruluş açma izni verilmez.

    Kuruluşun Kurucu Tarafından Kapatılması

    Madde 30 – Kuruluşun kurucu tarafından kapatılması aşağıdaki esaslar çerçevesinde olur;

    a) Kurucular en az üç ay önceden İl Müdürlüğüne, personel ve velilere yazılı olarak kuruluşu kapatma isteğinde olduklarını bildirmek zorundadırlar. Kapanan kuruluşlar İl Müdürlüğünce Genel Müdürlüğe ve o yerin bağlı bulunduğu Çalışma Müdürlüğüne bildirilir.

    b) Kapanan kuruluşlar 8 inci maddede belirtilen tüm belgelerini İl Müdürlüğüne teslim etmelidirler.

    c) İl Müdürlüğüne bildirilmeden kuruluşunu kapatan kurucuların yeniden özel kuruluş açma talebinde bulunmaları halinde açılış izni verilmez.

    İl Müdürlüklerine Gönderilecek Bilgiler

    Madde 31 – Kuruluşlar her ayın ilk haftasında personel listesini, aylık ücret bordrosunun bir örneğini, değişiklik varsa o personelle ilgili belgeleri, bakılan çocukların gruplarına göre sayısını ve faaliyet programını, 2 nüsha olarak hazırlarlar. Bir nüshası kuruluşta kalır, diğer nüsha denetim için İl Müdürlüğüne gönderilir. Uyarılara rağmen istenilen belgeleri göndermeyen kuruluşlar hakkında bu Yönetmeliğin 28 inci maddesinin (b) bendine göre işlem yapılır.

    Kuruluş Adları

    Madde 32 – Kuruluşlar İl’de Devletin veya diğer kuruluşların kullandıkları ad ve unvanlar ile toplum değerlerine aykırı düşecek ad ve unvanları, yabancı dildeki kelime ve deyimleri kullanamazlar.

    Kuruluş Binalarının Kullanımı

    Madde 33 – Kuruluşlarda çocuklara ayrılan bölümlerde kurucu ve personel ikamet edemez ve konut olarak kullanamaz. Kuruluş binası hiçbir şekilde asli amacı dışında başka bir amaçla kullanılamaz.

    Çocukların Beslenmesi

    Madde 34 – Kuruluşlar, Genel Müdürlükçe, belirlenen gıda rasyonlarına uygun olarak Kreş ve Gündüz Bakımevlerindeki çocuklara öğlen yemeği ile sabah ve ikindi kahvaltısı, Çocuk Kulüplerindeki çocuklardan sabah gelenlere sabah kahvaltısı, öğlen yemeği, öğleden sonra gelen çocuklara öğlen yemeği ve ikindi kahvaltısı verilir.

    Kuruluşlarda Bulunacak Defter ve Dosyalar

    Madde 35 – Kuruluşlar aşağıdaki defter ve dosyaları bulundurmak zorundadır;

    a) Gelen yazı kayıt defteri,

    b) Giden yazı kayıt defteri,

    c) Gerekli muhasebe kayıtları,

    d) Çocuklara ait kütük defterleri,

    e) Teftiş ve denetleme defterleri,

    f) Çocukların fiziksel ve psiko – sosyal gelişimlerine ait kayıtların bulunduğu çocuk dosyaları,

    g) Personel özlük ve sağlık dosyaları.

    Personelin Sağlık Kontrolleri

    Madde 36 – Kuruşta çalışan personelin gerekli sağlık muayene ve kontrollerinin periyodik olarak yapılması, en az yılda bir göğüs radyografilerinin çekilmesi, portör, gaita, sarılık testlerinin 6 ayda bir yaptırılması ve sonuçlarının personele ait dosyalarda saklanması zorunludur.

    Diğer Hususlar

    Madde 37 – Bu Yönetmelikte belirtilmeyen hususlarda 24/05/1983 tarih ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun ilgili hükümlerine göre işlem yapılır.

    YEDİNCİ BÖLÜM . Son Hükümler

    Kaldırılan Hükümler

    Madde 38 – 26/12/1883 gün ve 18263 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik ile 23/08/1987 gün ve 19553 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özel Çocuk Kulüpleri Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkındaki Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

    Geçici Hükümler

    Geçici Madde 1 – (Mülga madde:05/10/2000 – 24191 s. RG. Yön/2. md.)

    Geçici Madde 2 – (Değişik madde: 05/10/2000 – 24191 s. RG. Yön/5. md.) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte, sorumlu müdür olarak görev yapanların kazanılmış hakları görevlerine devam ettikleri sürece saklıdır.

    Geçici Madde 3 – (Ek madde: 12/11/2008- 27052 S.R.G Yön/9.mad.)

    Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Yapı Kullanım İzin Belgesi veya İskan Raporu almadan açılış izni almış bulunan ve faaliyetini sürdüren kuruluşların, hizmet verdiği binanın yetkili kurumdan alacağı depreme dayanıklılık raporunu bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 6 ay içinde teslim etmeleri şartıyla, faaliyetlerine devam ettikleri sürece kazanılmış hakları saklıdır.

    Yürürlük

    Madde 39 – Bu Yönetmelik, 832 sayılı Sayıştay Kanununun 105 inci maddesine göre Sayıştay görüşü alındıktan sonra Resmi Gazetede yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

    Yürütme

    Madde 40 – Bu Yönetmelik hükümlerini, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürü yürütür.