Ce İşareti İşlemleri
CE
UYGUNLUK İŞARETİ
CE İşareti, Avrupa Birliği’nin, teknik mevzuat uyumu
çerçevesinde 1985 yılında benimsediği Yeni Yaklaşım Politikası kapsamında
hazırlanan bir kısım Yeni Yaklaşım Direktifleri kapsamında yer alan
ürünlerle ilgili olup, ürünlerin AB’nin ilgili direktiflerindeki temel
gereklere uygun olduğunu ve gerekli bütün uygunluk değerlendirme
faaliyetlerinden geçtiğini gösteren bir Birlik işaretidir.
CE İşareti aşağıdaki şekilde sembolize
edilmektedir.-
Yeni Yaklaşım Politikası kapsamında yayımlanan direktiflerde; ürünün tanımı,
taşıdığı riskler, sahip olması gereken asgari güvenlik koşulları, uygunluk
değerlendirme prosedürleri ayrıntılı bir şekilde belirlenmektedir. CE
İşareti büyük oranda ürünlerin güvenliğine ilişkin bir işaret olmakla
birlikte 89/336/EEC sayılı Elektromanyetik Uyumluluk Direktifinde olduğu
gibi bazen güvenlik dışındaki hususları da temsil edebilmektedir.
Yeni Yaklaşım Politikasıyla getirilen sisteme genel olarak bakıldığında,
ürünlerin karşılamak zorunda olduğu temel gereklerin direktiflerde belirlendiği,
uyumlaştırılmış standartlara atıfta bulunularak bu standartlara uygun ürünlerin
direktifteki temel gerekleri karşıladığı varsayılmaktadır. Başka bir ifadeyle,
ülkemizdeki uzun yıllar süren uygulamanın tersine standartlar ihtiyari kabul
edilmekte, temel gerekleri karşılayan başka çözüm yollarına da imkan
tanınmaktadır. Uyumlaştırılmış standartlar ise Avrupa Komisyonu’nun
görevlendirmesiyle Avrupa Standardizasyon Kuruluşları olan CEN, CENELEC ve ETSI
tarafından yerine getirilmektedir. AB’nin Yeni Yaklaşım Direktifleri ile bu
direktiflerde atıfta bulunulan uyumlaştırılmış standartların listesine
www.newapproach.org
adresinden ulaşılması mümkün bulunmaktadır.
CE
İşareti, tüketiciye bir kalite güvencesi sağlamaz, yalnızca ürünün, asgari
güvenlik koşullarına sahip olduğunu gösterir. Ancak, CE İşareti
iliştirilebilmesi için bir kalite güvencesi sisteminin varlığını gerektiren ürün
direktifleri için CE İşareti ile kalite güvencesi kavramı bir noktada bir araya
gelmiş olmaktadır. CE İşareti, bir yandan tüketiciye ürünün güvenli olduğu
bilgisini verirken, diğer taraftan, ticari açıdan, ürünlerin bir üye ülkeden
diğerine dolaşımı sırasında bir çeşit pasaport işlevi görmektedir. Bu işareti
taşıması gereken, Yeni Yaklaşım Direktifleri kapsamı bir ürünün, bir Avrupa
Birliği ülkesine girişi için, üzerinde CE İşareti bulunması zorunludur.
CE işaretinin iliştirilmesi ve kullanımına
ilişkin esaslar aşağıda belirtilmektedir:-
I. Bir ürünün, CE işaretinin iliştirilmesini gerektiren birden fazla teknik
düzenlemeye tabi olması durumunda, CE İşareti, ürünün, ilgili tüm teknik
düzenlemelerin hükümlerine uygun olduğunu gösterir.
II. CE İşareti;
a) İlgili teknik düzenlemede aksi belirtilmediği
takdirde, en az 5 mm boyunda "CE" harflerinden oluşur.
b) Bu işaret için öngörülen oranlara ve şekle bağlı
kalınmak üzere, küçültülebilir veya büyütülebilir.
c) Ürüne veya veri levhasına iliştirilir. Ürünün
yapısı gereği bunun mümkün olmaması halinde, etiketine, ambalajına ve ilgili
teknik düzenlemenin ürünün beraberinde herhangi bir dokümanın bulunmasını
gerektirdiği durumlarda, bu dokümanlara iliştirilir.
d) Görünür, okunabilir ve silinmeyecek şekilde
iliştirilir.
III. CE İşareti, üretim kontrol safhasının sonunda
iliştirilir.
IV. İlgili teknik düzenlemenin gerektirdiği
durumlarda, CE İşaretinin yanında, üretim kontrol safhasında yer alan
onaylanmış kuruluşun Avrupa Komisyonu tarafından verilen kimlik kayıt
numarası yer alır.
V. Belirli ürünlerin kullanımına ilişkin özelliklerin
belirtilmesinin gerektiği durumlarda, CE İşareti ve onaylanmış kuruluşun
kimlik kayıt numarasından sonra bir piktogram veya kullanma kategorisini
gösteren başka bir işaretleme yer alabilir.
VI. Ürünlere, CE İşaretinin anlamı ve şekli hakkında
üçüncü şahısları yanıltacak şekilde başka işaretler iliştirilemez.
VII. Ulusal veya uluslararası bir standarda uygunluğu
belirten işaretler CE İşaretinin görünebilirliğine ve okunabilirliğine zarar
vermemek kaydıyla, ürüne, ambalajına veya ekli dokümanına iliştirilebilir.
-
VIII. CE İşareti, üretici tarafından iliştirilir. Onaylanmış kuruluşun
kimlik kayıt numarası, onaylanmış kuruluşun kendi sorumluluğu altında,
kendisi veya üretici tarafından iliştirilir.
Bugüne kadar belli ürünler itibariyle AB’ye ihracatta zorunlu olarak aranan CE
İşareti uygulaması, ilgili mevzuatın yürürlüğe girmesiyle birlikte, Türkiye’de
de iç piyasaya arz edilecek ürünler ile ithal edilecek ürünler için zorunlu hale
gelmektedir.
“CE” İŞARETİ İLİŞTİRİLMESİ ZORUNLU OLAN ÜRÜN
GRUPLARI HANGİLERİDİR ?
Halihazırda;-
alçak gerilim cihazları,
basit basınçlı kaplar,
oyuncaklar,
inşaat malzemeleri,
elektromanyetik uyumluluk,
makineler,
kişisel koruyucu donanımlar,
otomatik olmayan tartı aletleri,
vücuda yerleştirilebilir aktif tıbbi cihazlar,
tıbbi cihazlar,
in vitro tıbbi tanı cihazları,
gaz yakan aletler,
sıcak su kazanlarının verimlilik gerekleri,
sivil kullanım için patlayıcılar,
potansiyel olarak patlayıcı ortamlarda kullanılan ekipmanlar,
asansörler,
ev tipi elektrikli buzdolapları, dondurucular ve bunların kombinasyonları
için enerji verimlilik gerekleri direktifi,
basınçlı ekipmanlar,
gezi amaçlı tekneler,
telekomünikasyon terminal cihazları ve uydu yer istasyonları,
radyo ve telekomünikasyon terminal ekipmanları (bir önceki ürün grubuyla
birleştirilmiştir.),
insan taşımak üzere tasarımlanan kablolu taşıma tesisatı,
florasan aydınlatma balastlarının enerji verimliliği,
ölçü aletleri,
açık havada kullanılan ekipmandan çevreye yayılan gürültü
ile ilgili Avrupa Birliği Direktifleri kapsamına giren ürünlere, bu
direktiflerde öngörülen modüller (uygunluk değerlendirme seçenekleri)
çerçevesinde CE İşareti iliştirilmektedir. İlgili direktifte öngörülen
uygunluk değerlendirme prosedürleri ve ürünler arasında yapılan ayrıma göre
bazı durumlarda bazı ürünlere CE İşareti iliştirilmesi zorunlu
olmayabilmektedir. -
“CE” İŞARETİ ÜRÜNE NASIL İLİŞTİRİLİR ? -
CE İşareti, ürünün AB’nin Yeni Yaklaşım Direktiflerine uygun olarak
üretildiğini ve belgelendirildiğini göstermektedir. Diğer bir ifadeyle,
ürünün, temel gerekler olarak tanımlanan ve insan sağlığı, can ve mal
güvenliği, hayvan ve bitki yaşam ve sağlığı, çevre ve tüketicinin korunması
açısından asgari güvenlik koşullarına sahip olduğunu gösteren bir işarettir.
Yeni Yaklaşım direktifleri kapsamındaki bir ürünün, CE İşaretli olarak piyasaya
sunulmasından üretici sorumludur. Ancak; eğer üretici ya da üreticinin yetkili
temsilcisi Avrupa Birliği içinde değilse, bu sorumluluğu ithalatçı yerine
getirmek zorundadır. Bir başka deyişle, ithalatçı ithal ettiği ürünlerin AB
normlarına uygun olduğunu garanti etmek zorundadır.
CE İşaretinin iliştirilmesi için AB Direktiflerinde
öngörülen uygunluk değerlendirme işlemleri genel olarak 2 gruba ayrılabilir:
-
a) İlk olarak, üretici, kendi imkanlarıyla veya başka bir test kuruluşuna
ürününün testini yaptırmak suretiyle, ürünün ilgili direktife uygun olup
olmadığını tespit edebilmektedir. Ürünün uygun olması halinde, üretici bir
uygunluk beyanı düzenleyerek ürününe CE işaretini iliştirmektedir. Bu
uygunluk değerlendirme yönteminin öngörüldüğü ürün gruplarına bakıldığında,
daha düşük risk taşıdıkları ve/veya taşıdıkları riskin tespitinin görece
daha kolay olduğu görülmektedir. -
b) İkinci olarak, daha yüksek riskli ve/veya riskin değerlendirilmesinin
tespit edilebilirliğinin daha zor olarak görüldüğü ürün gruplarında ise,
üreticinin mutlaka AB üyesi ülkelerde yerleşik olan fakat diğer ülkelerde de
şube veya temsilcilikleri bulunan onaylanmış kuruluşlara (notified body)
başvurma zorunluluğu bulunmaktadır. Üçüncü bir taraf olmak zorunda olan bu
test ve/veya belgelendirme kuruluşlarının yapacağı test sonucunda ürünün
ilgili mevzuata uygun olduğunun tespit edilmesi halinde üretici yine bir
uygunluk beyanı düzenleyerek ürününe CE İşaretini iliştirmektedir.
Bir ürün için hangi türden uygunluk değerlendirmesi yöntemine başvurulacağı
konusunda temel rehber ilgili ürün direktifi olup, burada izlenecek uygunluk
değerlendirme işlemleri detaylı olarak belirlenmiştir.
Avrupa Birliğinde, CE İşareti verebilecek test ve belgelendirme kuruluşları, üye
ülke yetkilileri tarafından altyapısı yeterli görülen kuruluşlar arasından
belirlenmektedir. Üye ülke yetkilileri tarafından belirlenerek AT Resmi
Gazetesinde yayımlanan kuruluşlar onaylanmış kuruluş (notified body) statüsünü
almaktadır. Üye ülkelerce belirlenen onaylanmış kuruluşlar Avrupa Komisyonu’na
bildirilmekte ve diğer üye ülkelere duyurulması amacıyla bu kuruluşların
isimleri AT Resmi Gazetesi’nde yayımlanmaktadır. Bu kuruluşların teknik açıdan
yetkin olmaları gerekmektedir. AB’de bu kuruluşların akredite edilmiş olmaları
yetkinliklerini ispat konusunda yaygın bir yol olarak görülmektedir.
ÜRÜNE “CE” İŞARETİ İLİŞTİRİLMESİNE İLİŞKİN
İŞLEMLER-
Ürününüzle ilgili Yeni Yaklaşım Direktifini/Direktiflerini belirleyiniz.
Şayet mevcut ise, ilgili Uyumlaştırılmış Avrupa Standartlarını tespit
ediniz.
Ürününüzün satılabileceği AB üyesi ülke/ülkelerde söz konusu ürünle ilgili
hala yürürlükte olan milli kuralların bulunup bulunmadığını araştırınız.
Ürününüzün ilgili Yeni Yaklaşım Direktifinde/Direktiflerinde yer alan temel
gereklere uygunluğunu tespit etmek için öngörülen uygunluk değerlendirme
yöntemini tespit ediniz (Modül).
Ürününüzün temel gereklere uygunluğunun tespiti için Onaylanmış Kuruluşa
başvurulması gerekip gerekmediğini belirleyiniz.
Uygunluk değerlendirme işlemlerinin tamamlandığından emin olmak açısından,
talep edilen tüm test ve uygunluk kriterlerini tamamlamak için bir
Onaylanmış Kuruluş ile yakın olarak çalışınız.
Teknik Dosyayı ve Direktif/Direktiflerde talep edilen diğer rapor ve
belgeleri muhafaza ediniz.
Uygunluk değerlendirmesini müteakip Uygunluk Beyanını ve varsa talep edilen
destekleyici delilleri hazırlayınız.
Ürünün üzerine, etiketine, ambalajına veya beraberindeki belgeye “CE”
işaretini doğru olarak iliştirdikten sonra ürünü piyasaya arz ediniz